21 Ιαν 2016

17 Δραστηριότητες Έκφρασης Λόγου

 
image via pixabay.com

 Εκφράζουμε λόγο κάθε φορά που χρησιμοποιούμε λέξεις, προτάσεις, νοήματα, γραφή για να μεταφέρουμε ένα μήνυμα σε κάποιον άλλο. Οι δεξιότητες έκφρασης περιλαμβάνουν την ικανότητα να ονομάζουμε αντικείμενα, να περιγράφουμε πράξεις και γεγονότα, να βάζουμε λέξεις μέσα σε προτάσεις, να χρησιμοποιούμε σωστή μορφο-σύνταξη, να επαναδιηγούμαστε μία ιστορία, να απαντούμε σε ερωτήσεις και να γράφουμε αντίστοιχα.
Η ορθή έκφραση του λόγου όμως απαιτεί να διαθέτουμε και κάποιες άλλες δεξιότητες σε ικανοποιητικό βαθμό: να κατανοούμε τον λόγο, να μπορούμε να προσέχουμε και να είμαστε συγκεντρωμένοι, να επικοινωνούμε και με προγλωσσικά στοιχεία (βλεμματική επαφή, χειρονομίες, εκφράσεις προσώπου κλπ), να παίζουμε, να μπορούμε να χρησιμοποιούμε τη γλώσσα σε κοινωνικές καταστάσεις (πραγματολογία), να έχουμε κίνητρο και θέληση για επικοινωνία, να χρησιμοποιούμε εκείνες τις λεπτές κινήσεις απαραίτητες για τη γραφή.
Εύκολοι τρόποι για να ενισχύσουμε την έκφραση του λόγου στα παιδιά είναι:

  1. Συμβολικό παιχνίδι: ή όποιο παιχνίδι. Παίξτε, παίξτε, παίξτε μαζί
  2. Αφήγηση παραμυθιών: Αφηγηθείτε ξανά και ξανά και ξανά το ίδιο μέχρι να το μάθει, να απαντά σε ερωτήσεις, να κάνει ερωτήσεις, να μπορεί να το αφηγηθεί με δικά του λόγια, να βάλει γεγονότα της ιστορίας σε σειρά. Δώστε του την επιλογή του βιβλίου, ζωγραφίστε την ιστορία, κάντε την τραγούδι,κολλάζ, κάνετε κινήσεις κατά τη διάρκεια της αφήγησης.
  3. Περιγραφή εικόνων
  4. Σειροθέτηση εικόνων
  5. Παιχνίδια ρόλων με εναλλαγές σειράς
  6. Οποιοδήποτε επιτραπέζιο προσαρμοσμένο στην ηλικία, τη διάθεση, τα γούστα του παιδιού (μάντεψε ποιος, dobble, memory game, rory's cubes, taboo)
  7. Τραγούδια
  8. Περιγραφή καθημερινής ρουτίνας (πχ. Πώς πλένεις δόντια κλπ)
  9. Κοινωνικά σενάρια
  10. Χρησιμότητα αντικειμένων (πχ. τι κάνεις με μία χτένα;)
  11. Περίπου τυφλόμυγα: Βάζετε πολλά αντικείμενα σε μία αδιαφανή τσαντούλα και αφήνετε το παιδί να διαλέξει ένα και να σας το περιγράψει για να το βρείτε, πχ. “Είναι σκληρό, το βρίσκω στην κουζίνα, πίνω νερό με αυτό.” Είναι ποτήρι;)
  12. Ζωγραφική: Ξεκινήστε να λέτε μία ιστορία και ζωγραφίστε σε χαρτί αυτό που λέτε. Σταματήστε και αφήστε να συνεχίσει το παιδί. Ζωγραφίστε και αφηγηθείτε εναλλάξ.
  13. Εξιστόρηση με κάρτες: Πετάξτε τις κάρτες κάτω και πείτε μία ιστορία χρησιμοποιώντας εκείνες που έπεσαν με την εικόνα πάνω.
  14. Μαριονέτα: Αφήστε το παιδί να σας δίνει εντολές για να χρησιμοποιήσετε αντικείμενα πχ. Έχετε μία χτένα. Θα σας πει: “Την κρατάς με το χέρι. Το σηκώνεις ψηλά. Όχι τόσο πολύ. Μέχρι το κεφάλι. Την ακουμπάς στα μαλλιά. Την κουνάς πάνω κάτω”.
  15. Βίντεο: Βλέπει ένα μικρό βίντεο χωρίς ήχο και περιγράφει αυτό που είδε με ερωτήσεις ή χωρίς
  16. Φωτογραφίες: Βγάλτε χαζές φωτογραφίες με το κινητό και δώστε στο παιδί να τις περιγράψει. Αρεσει σε όλους!
  17. Περιγραφή προσωπικών εμπειριών: Ορίστε ένα θέμα και ζωγραφίστε το ή κάνετε παντομίμα για αντ ο περιγράψετε. πχ. Όταν είμαι άρρωστος όπου φτιάχνω μία φατσούλα με ένα θερμόμετρο. Τί κάνω τότε; Συζητούμε. Βάζω θερμόμετρο, πηγαίνω στον γιατρό, δεν πηγαίνω σχολείο, ξαπλώνω κλπ.

 Καλή διασκέδαση!
Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

10 Ιαν 2016

Οδοντοφυΐα και Άρθρωση της Ομιλίας

Illustration by Kate Pugsley
Η άρθρωση της ομιλίας είναι το αποτέλεσμα ενός πολύπλοκου συντονισμού μεταξύ μυών και οργανικών δομών του στόματος του ανθρώπου. Τα όργανα που συμμετέχουν σε αυτή είναι τα χείλη, τα δόντια, τα μάγουλα, η γλώσσα, η υπερώα. Αν και κάποια από αυτά έχουν πιο άμεσο ρόλο στην ομιλία από άλλα, όλα συμμετέχουν στην παραγωγή της καταληπτής ομιλίας. Όταν μία δομή αφαιρεθεί από την εξίσωση τότε μπορεί να επηρεαστεί η ομαλή άρθρωση της ομιλίας.

Τα δόντια παίζουν ενδιαφέροντα ρόλο στην ομιλία των παιδιών καθώς βρίσκονται ακόμα σε φάση ανάπτυξης: τα νεογιλά δόντια έρχονται και φεύγουν και ξεφυτρώνουν τα μόνιμα δόντια ενώ διορθώνονται πιθανές ορθοδοντικές ανωμαλίες. Κατά τη διάρκεια αυτών των αλλαγών η άρθρωση της ομιλίας ενός παιδιού μπορεί να επηρεαστεί ή και όχι. Υπάρχουν συγκεκριμένοι ήχοι που βασίζονται στα δόντια για να αρθρωθούν σωστά: για παράδειγμα όταν παράγετε τον ήχο φ (|f|) τα δόντια σας δαγκώνουν το χείλος σας ώστε να δημιουργήσουν εκείνο το ελάχιστο άνοιγμα από όπου θα περάσει ο αέρας και θα φτιάξει τον ήχο. Εάν τα μπροστινά σας δόντια λείπουν, ο ήχος θα αλλοιωθεί. Οι ήχοι της ομιλίας |v f ð θ s z| εκφέρονται στο μπροστινό μέρος του στόματος και επηρεάζονται από την οδοντοφυΐα (μαζί με τα |x γ| ανήκουν στα τριβόμενα ή εξακολουθητικά σύμφωνα).

Κατά κανόνα, εάν ένα παιδί αρθρώνει τον ήχο σωστά πριν από την απώλεια των δοντιών τότε θα διατηρήσει αυτή την ικανότητα μέχρι και αφού φυτρώσουν τα μόνιμα δόντια. Ωστόσο, προσωρινά ο ήχος μπορεί να ακούγεται αλλοιωμένος επειδή δεν υπάρχει κάτι για να προκαλέσει την απαραίτητη τριβή προφέροντάς τον πιο "αέρινα".

Η επίδραση των δοντιών στην ομιλία γίνεται πιο σύνθετη όταν συνυπάρχει μία διαταραχή άρθρωσης με προβλήματα στη σύγκλιση των δοντιών. Για παράδειγμα, εάν ένα παιδί προσπαθεί να παράγει σωστά τον ήχο |s| ενώ έχει ανοιχτή δήξη θα δυσκολευτεί να κατακτήσει τον στόχο του επειδή σε δομικό επίπεδο τα δόντια δεν έχουν την ιδανική θέση για την παραγωγή του ήχου. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ιδανική η συνεργασία του λογοθεραπευτή με τον ορθοδοντικό για την οργάνωση ενός κατάλληλου θεραπευτικού πλάνου. Εν τέλει, μία σωστή σύγκλιση και η πλήρης οδοντοφυΐα έχουν θετική επίπτωση στην ικανότητα ενός παιδιού να παράγει καταληπτή ομιλία.

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com


29 Δεκ 2015

Ομαδικό Πρόγραμμα Λογοθεραπείας: Ώρα για παιχνίδι!

Οι εκτελεστικές λειτουργίες και οι δεξιότητες αυτοελέγχου παρέχουν σημαντική υποστήριξη στη μάθηση και την ανάπτυξη των παιδιών. Παρ' όλο που δεν γεννιόμαστε με αυτές τις δεξιότητες, έχουμε τη δυνατότητα να τις αναπτύξουμε μέσα από την αλληλεπίδραση και την εξάσκηση.
Κλείνοντας το ομαδικό πρόγραμμα για το 2015, αφιερώσαμε το τελευταίο και μεγαλύτερο μέρος του στην εξάσκηση αυτών των πολύ σημαντικών λειτουργιών μέσω του παιχνιδιού. Τα παιχνίδια αυτά οργανώθηκαν έτσι ώστε να είναι εύκολο να προσαρμοστούν στο σπίτι, να οργανωθούν από το μηδέν για να τα πάρουν τα παιδιά "μαζί" τους φεύγοντας. Οι μικροί μου ήρωες (5-6 ετών) διασκεδάζουν με παιχνίδια με κανόνες, απαιτητικά μεν αλλά όχι δύσκολα, στο τραπέζι ή σε όλον τον χώρο, ήσυχα και μοναχικά ή τρομακτικά φασαριόζικα και ενεργητικά!
 Με λίγα λόγια...

Θυμίσου το σχήμα: Χρησιμοποιώ χρωματιστά ξυλάκια και φτιάχνω ένα σχήμα ή σχέδιο, αφού το δουν τα παιδιά το κρύβω και πρέπει να θυμηθούν και να το φτιάξουν όπως το είδαν με τον σωστό αριθμό και χρώμα.
Ενισχύει την μνήμη εργασίας, την αυτοδιόρθωση, την οργάνωση, την προσοχή.



I spy: Ήσυχο και μοναχικό παιχνίδι, όπου το παιδί πρέπει να βρει τις ίδιες φιγούρες ανάμεσα σε πολλές άλλες και να σημειώσει τον αριθμό. Εμείς κατεβάσαμε το Χριστουγεννιάτικο I Spy από το The Pleasantest Thing.
Ενισχύεται η επιλεκτική προσοχή, η αυτοδιόρθωση, η κατηγοριοποίηση.



Dobble ή Spot It: Τα παιδιά έχουν μπροστά τους από μία κάρτα με εικόνες. Στο κέντρο υπάρχει η στοίβα με τις υπόλοιπες κάρτες. Κάθε κάρτα έχει ένα κοινό στοιχείο με οποιαδήποτε άλλη. Κάθε παιδί πρέπει να εντοπίσει το κοινό στοιχείο της κάρτας του με την πρώτη κάρτα της στοίβας. Μόλις κάποιος το βρει παίρνει την πρώτη κάρτα και ούτω καθεξής. Υπάρχουν άπειροι τρόποι να το παίξετε! Στην εικόνα βλέπετε το χρησιμότατο Dobble από το γενναιόδωρο Funglish.
Ενισχύει την αναχαίτιση, την προσοχή, την ταχύτητα αντίδρασης και την ανάκληση λέξεων.



Και μετά;: Έχουμε αγαπημένα τραγούδια, ποιήματα, ιστορίες. Ξεκινά ο πρώτος να τραγουδά/ να αφηγείται και σταματά όπου θέλει. Ο επόμενος πρέπει να συνεχίσει από εκεί. Είναι πιο δύσκολο από όσο φαίνεται!
Ενισχύει τη μνήμη εργασίας, την αναχαίτιση, τον συναισθηματικό έλεγχο.



Αγαλματάκια: Το κλασικό παιχνίδι αλλά με μουσική. Εναλλακτικό παιχνίδι οι μουσικές καρέκλες. Η μουσική μας ήταν ονειρεμένη! (εξού και το πάτωμα).
Ενισχύεται η προσοχή, η αναχαίτηση, ο συναισθηματικός έλεγχος και η μνήμη εργασίας.







Κωδικοί: Ένας φτιάχνει τον κωδικό με τις εικόνες, ένας τον μεταφέρει προφορικά σε εκείνον που θα τον "σπάσει". Φυσικά οι ρόλοι αλλάζουν και οι κωδικοί γίνονται πιο πολύπλοκοι σταδιακά.
Ενισχύεται η μνήμη εργασίας, η αναχαίτιση, η μετατόπιση.





(οι φωτογραφίες μας είναι λίγο κουνημένες γιατί δεν σταματήσαμε λεπτό! Συγγνώμη για αυτό)



Τι λείπει;: Βλέπουν αντικείμενα, αν χρειαστεί τα ονομάζουν, γυρίζουν την πλάτη τους, κρύβω αντικείμενο και πρέπει να βρουν ποιο λείπει. Απλά!
Ενισχύει τη μνήμη εργασίας και την επιλεκτική προσοχή.



Do as I say, not as I do: Μεγάλο μπέρδεμα. Άλλο λέω και άλλο κάνω. Εκείνοι πρέπει να κάνουν αυτό που λέω χωρίς να μιμηθούν τις κινήσεις μου. Υπέροχο και πολύ πολύ αστείο!
Ενισχύει τη μνήμη εργασίας, την επιλεκτική προσοχή και την αναχαίτιση.

Παίξτε λοιπόν με την ψυχή σας, με υλικά ή με φαντασία μόνο. Οι παραλλαγές είναι πολλές και τα παιχνίδια άπειρα. Εύχομαι να το χαρείτε, όπως εμείς!


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com



6 Δεκ 2015

Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Ναι ή Όχι

Ψάχνω την έμπνευση στα μικρά αεικίνητα χεράκια, στα πρόσωπα τα χαμογελαστά, στις δυνάμεις, στα μπορώ και τα θέλω των μαθητών. Είναι η δουλειά του λογοθεραπευτή τόσο δημιουργική και χρωματιστή που δεν σε αφήνει στάσιμο. Η γλώσσα είναι ζωντανή και σε παρακινεί συνεχώς και σχηματίζεις από τίποτε κάτι. Έχουμε στα χέρια μας λοιπόν μία δυναμική εξίσωση: Τα παιδιά πολλαπλασιάζουν την έμπνευση που προστίθεται στην δημιουργικότητα εις τη δύναμη της γλώσσας.


Το "τίποτε" αυτή τη φορά είναι η εκμάθηση της άρνησης και της κατάφασης, του απλούστατου Ναι ή Όχι. Το "κάτι" είναι ένα μέρος μίας δραστηριότητας με οπτικά ερεθίσματα με τη μορφή δομημένης εκπαίδευσης.

Με την εφαρμογή (κι επέκταση αν θέλετε) αυτής της δραστηριότητας, εκτός από την μάθηση του Ναι και του Όχι και τη διάκριση αυτών, θα ενισχύσετε:
  • την ακουστική επεξεργασία
  • την κατανόηση του λόγου
  • το λεξιλόγιο
  • την εξαγωγή συμπερασμάτων
  • την προφορική έκφραση (πχ. "Είναι μάγειρας;", "Όχι", "Τι δουλειά κάνει;", "Είναι αστυνομικός")
  • την μορφοσύνταξη (βλ. προηγούμενο παράδειγμα)
  • τις δεξιότητες επικοινωνίας
  • τη μη λεκτική επικοινωνία
  • την κατονομασία
  • την κρίση


Για να χρησιμοποιήσετε τη δραστηριότητα ακολουθήστε τον σύνδεσμο (οδηγεί στον Google Drive)


Κατεβάστε το αρχείο και τυπώστε το. Μπορείτε να κάνετε επιλογή σελίδων για εκτύπωση για να αποφύγετε το τύπωμα του εξωφύλλου. Στις δύο πρώτες σελίδες θα βρείτε εικόνες/ σύμβολα/ λέξεις για την κατάφαση και την άρνηση, μπορείτε να επιλέξετε το καλύτερο και πιο κατανοητό για το δικό σας παιδί ή μαθητή. Από την τέταρτη σελίδα κι έπειτα θα βρείτε ομαδοποιημένα οπτικά ερεθίσματα και ερωτήσεις με κενό το πλαίσιο της απάντησης όπου βάζετε το καρτελάκι του Ναι ή του Όχι. Μπορείτε να κόψετε τα ερεθίσματα ή να τα χρησιμοποιήσετε αυτούσια.

Have fun!

Θα βρείτε περισσότερο γλωσσικό υλικό εδώ

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com


16 Νοε 2015

Πώς να κρύψετε την εξάσκηση της ανάγνωσης μέσα στις καθημερινές δραστηριότητες του παιδιού

Illustrator Ana Pez via pencil-ilustradores.com

Ακόμη κι όταν δεν αφορά τα σχολικά μαθήματα η εξάσκηση της ανάγνωσης είναι μία δραστηριότητα πολλές φορές ανιαρή για τα παιδιά και μία αιτία συχνών μαχών μεταξύ των παιδιών και των γονέων. Αυτό μπορεί να συμβαίνει για πολλούς λόγους: η ίδια η ανάγνωση μπορεί να δυσκολεύει το παιδί κι έτσι να μην είναι μία ευχάριστη διαδικασία για αυτό είτε να παρασύρεται από άλλες δραστηριότητες πιο ελκυστικές. Η έκθεση των παιδιών στο διάβασμα ανεξάρτητα από τις σχολικές εργασίες είναι σημαντική και υπάρχουν τρόποι να ενταχθεί η εξάσκηση της ανάγνωσης μέσα στην καθημερινότητα ακόμη και με μη παραδοσιακούς τρόπους όταν υπάρχει σθεναρή αντίσταση από το παιδί. Ευτυχώς τα γράμματα, οι λέξεις, τα κείμενα είναι παντού γύρω μας και είναι αρκετά εύκολο να μετατρέψουμε την ανάγνωση σε διασκεδαστική δραστηριότητα καθημερινά.

6 τρόποι να εντάξετε την εξάσκηση της ανάγνωσης στην καθημερινότητα του δικού σας παιδιού:

Οικογενειακή υπόθεση: Βάλτε τα βιβλία μέσα στο σπίτι και τη ζωή σας. Αφήστε τα παιδιά να διαλέξουν τα βιβλία που θέλουν, θα σας εκπλήξουν με τις επιλογές τους. Αν δεν μπορείτε να αγοράσετε βιβλία, επισκεφτείτε την κοντινή σας δανειστική βιβλιοθήκη και περάστε λίγο χρόνο εκεί. Δεν χρειάζεται να το κάνετε κάθε ημέρα αλλά να δώσετε και αυτή την επιλογή στο παιδί. Παίξτε παιχνίδια ρόλων στο σπίτι αφήστε το παιδί να κάνει τον δάσκαλο και να σας μάθει εκείνο να διαβάζετε ή να σας δείξει τι έμαθε στο σχολείο. Εντάξτε την ανάγνωση ή την αφήγηση παραμυθιού στη ρουτίνα σας κι εμπλέξτε και τα μεγαλύτερα παιδιά της οικογένειας σε αυτό: Ο μεγάλος αδερφός διαβάζει στον μικρό αδερφό μία ιστορία, και οι ρόλοι δεν θα αργήσουν να αντιστραφούν.

Οδηγίες και Συνταγές: Τα παιδιά αγαπούν τις ευθύνες. Ζητήστε του τη βοήθειά του σε κάτι που κατά κανόνα κάνετε μόνοι σας. Η δουλειά του θα είναι να σας διαβάσει τη συνταγή για ένα γλυκό ή τις οδηγίες για το στήσιμο ενός επίπλου ή τους κανόνες ενός παιχνιδιού. Με αυτό τον τρόπο θα ενισχύσει και την προσοχή του και την κατανόηση του κειμένου, αφού είναι πολύ πιθανό να θελήσει να συμμετέχει και στο πρακτικό κομμάτι της διαδικασίας. Προσαρμόστε το κείμενο που θέλετε να διαβάσει στο ηλικιακό και το αναγνωστικό του επίπεδο και περιμένετε με υπομονή να τελειώσει. Σε επόμενο επίπεδο προσθέστε ή αλλάξτε λέξεις στο κείμενο για να αναπτύξετε το λεξιλόγιο.

Τεχνολογία: Κατεβάστε ebooks, εφαρμογές ανάγνωσης, παιχνίδια με λέξεις ή γράμματα στο tablet ή στο κινητό σας τηλέφωνο. Ακόμη και το πιο ανιαρό για το παιδί σχολικό βιβλίο μπορεί να φανεί πιο ενδιαφέρον αν παρουσιαστεί ηλεκτρονικά.

Ταξίδια: Ζητήστε από το παιδί να διαβάζει πινακίδες για να σας βοηθήσει να βρείτε τον προορισμό σας. Έτσι θα βοηθήσετε την ανάγνωση μεμονωμένων λέξεων. Επίσης μπορείτε να κάνετε ένα παιχνίδι αλφαβήτου σύμφωνα με το οποίο θα πρέπει να βρίσκετε τα γράμματα της αλφαβήτου με τη σειρά σε επιγραφές και πινακίδες και στόχος είναι να φτάσετε μέχρι το ω.

Post-it: Γράψτε αστεία ή ανέκδοτα ή μηνύματα αγάπης ή απλά πρακτικά μηνύματα σε χαρτάκια και βάλτε τα ανάμεσα στις σελίδες των σχολικών βιβλίων ή στο κομοδίνο του. Από το "Καλημέρα, σ'αγαπώ πολύ :)" μέχρι το "Στο πάνω συρτάρι της κουζίνας σε περιμένει μία έκπληξη" δημιουργείται μία οικογενειακή συνήθεια, όμορφη, δημιουργική με σύμμαχο την ανάγνωση.

Παίξτε: Παίξτε, παίξτε, παίξτε και παίξτε λίγο ακόμη. Αφιερώστε χρόνο μαζί. Τότε θα βρείτε τρόπους να το προχωρήσετε λίγο παρακάτω και να δημιουργήσετε νέες ιδέες για να βοηθήσετε την ανάγνωση του δικού σας παιδιού, να φτιάξετε δραστηριότητες προσαρμοσμένες στη δική του προσωπικότητα και επιθυμίες. Αφήστε το παιδί να σας οδηγήσει και να φτιάξει μόνο του παιχνίδια που θα του αρέσουν. Και μην ξεχνάτε πως δεν είναι απαραίτητο να επιβάλλετε την ανάγνωση. Δώστε στο παιδί το υλικό, δώστε του μία ιδέα μόνο και δείτε πόσο δημιουργικό και ενθουσιώδες θα γίνει.



Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

15 Νοε 2015

Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Ενέργειες

 
Κάθομαι μπροστά από την οθόνη περισσότερο από μία ώρα και την κοιτώ. Και με κοιτά. Κοιταζόμαστε. Όμορφη είναι, φωτεινή, λευκή. Ίσως πολύ λευκή, ούτε ένα γραμματάκι δεν τη λεκιάζει. Έχω την ιδέα στο μυαλό μου, οι λέξεις συνωστίζονται, με πνίγουν, έχω το υλικό, ξέρω τι θέλω να πω αλλά δεν μπορώ να το εκφράσω. Αποφασίζω να σηκωθώ, βγαίνω έξω, κάνω μία βόλτα, το ξανασκέφτομαι κι επιστρέφω. Ακόμη με κοιτά, φωτεινή μεν αλλά όχι λευκή. Αυτή τη φορά γράφω αυτά που διαβάζεις. Ήταν μπροστά μου όλη αυτή την ώρα: η κίνηση, το διάλειμμα! Αυτή είναι η σημερινή ιδέα.

Σήμερα, λοιπόν, μοιράζομαι μαζί σας 20 κάρτες με κινητικές εντολές για όλο το σώμα.
Θα τις κατεβάσετε από εδώ
 (παραπομπή σε Google Drive)

Το παιδί μέσα από αυτές μπορεί να ενισχύσει τη γλωσσική κατανόηση (ιδιαίτερα των ρημάτων), το λεξιλόγιο, την μιμητική ικανότητα, την εκτελεστική λειτουργικότητα, την αδρή κινητικότητα, τη μνήμη εργασίας. Ακόμη κι αν δεν υπάρχει θεραπευτικός στόχος, είναι χρήσιμο υλικό για ένα γρήγορο διάλειμμα από τα μαθήματα, για εκτόνωση της έντασης δημιουργικά ή απλώς μία ευκαιρία για ένα παιχνίδι:

Παιχνίδι Μνήμης: Τυπώστε τις κάρτες δύο φορές. Τοποθετήστε τις ανάποδα στο τραπέζι και γυρίζετε από δύο κάρτες εναλλάξ. Όποιος βρίσκει ένα ζευγάρι σηκώνεται και κάνει την κίνηση που του ζητά.

Μουσικές Καρέκλες: Τοποθετήστε καρέκλες στον χώρο, μία λιγότερη από τον αριθμό των παικτών. Πάρτε μία κάρτα από την στοίβα και ξεκινήστε να περπατάτε ανάμεσα στις καρέκλες κάνοντας την κίνηση που σας ζητά η κάρτα. Μόλις η μουσική σταματήσει βρείτε μία καρέκλα να καθίσετε. Όποιος μείνει όρθιος βγαίνει από το παιχνίδι παίρνοντας και μία καρέκλα μαζί του.

Ζώα: Συνδυάστε τις κάρτες με συμβολικό ή αισθητηριακό παιχνίδι με ζώα/ μινιατούρες ή ήχους ζώων.

Παντομίμα: Ο ένας παίκτης θα πρέπει να μαντέψει ποιο ζώο μιμείται ο άλλος.

Βιβλίο: Ιδανικό είναι το βιβλίο του Eric Carle "Απ' την Κορφή ως τα Νύχια" από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.


Καλή Διασκέδαση!
Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

8 Νοε 2015

Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Εντολές και Οδηγίες

Mad Tea Party, S. Dalí via williambennettmodern.com

Για την ενίσχυση της γλωσσικής ανάπτυξης η ίδια η γλώσσα μας είναι το πιο σημαντικό εργαλείο που διαθέτουμε. Μία από τις θεμελιώδεις ασκήσεις που χρησιμοποιούμε οι λογοθεραπευτές είναι οι δραστηριότητες που περιέχουν εντολές ή οδηγίες. Φυσικά, ο στόχος μας δεν είναι η υπακοή αλλά η κατανόηση της γλώσσας. Ένα βρέφος που αναπτύσσει γλωσσικές δεξιότητες ή ένα παιδί με δυσκολίες στην ανάπτυξη της γλώσσας, ακόμη και ο ενήλικας με αφασία που επηρεάζει την κατανόηση του λόγου του καθοδηγείται να ακολουθεί εντολές γιατί με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται:
  • η γλωσσική κατανόηση
  • η μνήμη εργασίας
  • η ακουστική επεξεργασία
  • η προσοχή
  • η μίμηση
  • η γλωσσική έκφραση
  • η σειροθέτηση γεγονότων
  • ο χρονικός προσανατολισμός
  • η καθημερινή λειτουργικότητα

Οι εντολές ή οδηγίες ακολουθούν διαβάθμιση στην εφαρμογή κι εξελίσσονται από μονοσκελείς σε πιο σύνθετες οδηγίες προσαρμοσμένες κάθε φορά στις ανάγκες και στις δεξιότητες του ατόμου που απευθυνόμαστε. Μερικά παραδείγματα τέτοιων εντολών θα βρείτε παρακάτω:

Εντολές/ Οδηγίες με ένα σκέλος
  1. Σήκω πάνω
  2. Πάρε το μολύβι
  3. Πιάσε την καρέκλα
  4. Στείλε ένα φιλί
  5. Ακούμπησε τα μαλλιά σου
  6. Πες γεια
  7. Χαιρέτησέ με
  8. Χτύπα παλαμάκια
  9. Κόλλα το
  10. Μέτρησε μέχρι το 10
  11. Κάθησε τα χέρια σου
  12. Κλείσε τα μάτια σου
  13. Φέρε το πιάτο
  14. Κάνε πως οδηγείς αυτοκίνητο
  15. Τραγούδησε τον "Γάιδαρο"
  16. Πες την Αλφάβητο
  17. Πάρε μία βαθιά ανάσα
  18. Ρίξε το ζάρι
  19. Άνοιξε την πόρτα
  20. Κλείσε το κουτί
  21. Γαργάλησέ με
  22. Κλείσε την τηλεόραση
  23. Άναψε το φως
  24. Πήδα ψηλά
  25. Δίπλωσε το χαρτί
  26. Ψιθύρισε ένα μυστικό
  27. Ρίξε την μπάλα
  28. Σπρώξε τον τοίχο
  29. Φούσκωσε τα μάγουλα
  30. Ζωγράφισε ένα ανθρωπάκι

Εντολές/ Οδηγίες με δύο σκέλη
  1. Δίπλωσε το χαρτί και βάλε το στον φάκελο
  2. Ζωγράφισε τον ήλιο και το δέντρο
  3. Σήκω και βάλε την καρέκλα στον τοίχο
  4. Σπρώξε το τραπέζι και πάρε το χαρτί
  5. Πάρε μία αναπνοή και μέτρησε μέχρι το δέκα
  6. Πες τις ημέρες της εβδομάδας και το όνομά σου
  7. Φόρεσε τα παπούτσια και δέσε τα κορδόνια σου
  8. Άνοιξε τον υπολογιστή και  κάθισε στην καρέκλα
  9. Πέταξε το χαρτί και πιες νερό
  10. Ακούμπησε τους ώμους σου και τραγούδησε την "Πινεζοβροχή"
  11. Διάλεξε ένα βιβλίο και φέρε το στο τραπέζι
  12. Μάζεψε το πιάτο σου και πλύνε το κουτάλι
  13. Κλείσε την πόρτα και άναψε το φως
  14. Μέτρησε τις καρέκλες και τράβηξε την κουρτίνα
  15. Γράψε το όνομά σου και σβήσε το τελευταίο γράμμα
  16. Ακούμπησε τη μύτη σου και κοίταξε το ταβάνι
  17. Κλώτσησε την μπάλα και σφύριξε δυνατά
  18. Σβήσε την πρώτη λέξη και πήγαινε στο παράθυρο
  19. Κλείσε το μάτι και δείξε το κάδρο
  20. Άνοιξε το συρτάρι και κλείσε τη μύτη σου

Εντολές/ Οδηγίες με τρία σκέλη
  1. Κοίταξε το πάτωμα, σήκωσε το χέρι και πες το όνομά σου
  2. Φούσκωσε τα μάγουλα, τραγούδησε τα κάλαντα και φύσηξε τη μύτη σου
  3. Κάνε πως πλένεις πιάτα, σκίσε το χαρτί και κάνε τέσσερα βήματα μπροστά
  4. Χειροκρότησε, χαμογέλασε και δείξε την πόρτα
  5. Πήγαινε στο παράθυρο, κλείσε την κουρτίνα και φόρεσε το μπουφάν σου
  6. Δείξε τα 5 ευρώ, πιάσε τα μαλλιά σου και άναψε τον αναπτήρα
  7. Πες την ώρα, διάλεξε ένα φρούτο και πέταξέ το στο καλάθι
  8. Φάε το μπισκότο, πιες νερό και πέταξε το καλαμάκι
  9. Τύλιξε το κασκόλ στον λαιμό σου, δείξε μου τη γροθιά σου και φόρεσε τον σκούφο σου
  10. Κλείσε το κουτί, σήκωσε το δεξί σου πόδι, πάρε το κίτρινο
  11. Χτύπησε το πόδι σου στο πάτωμα, κλείσε τα μάτια και κάνε την αγελάδα
  12. Σήκω πάνω, κάνε πως φοράς γυαλιά και περπάτησε μέχρι το παράθυρο
  13. Πες μία λέξη που τελειώνει σε "ς", ένα ζώο κι ένα χρώμα
  14. Δείξε το πόδι σου, το χέρι μου και την λάμπα
  15. Κάνε πως τηλεφωνείς, πως τρομάζεις και πως μαγειρεύεις

Σύνθετες εντολές/ οδηγίες
  1. Πες το όνομά μου, την ώρα, έναν αριθμό και το όνομά σου
  2. Φόρεσε τις κάλτσες, τα παπούτσια, το μπουφάν και τα γάντια σου
  3. Γράψε το αρχικό γράμμα το ονόματός σου, ζωγράφισε ένα λουλούδι, σβήσε το γράμμα και άφησε το μολύβι
  4. Πάρε το στυλό, βγάλε το καπάκι, άφησε κάτω το στυλό και σήκωσε τη σβήστρα
  5. Σήκωσε το δεξί σου χέρι, χαιρέτησε, βάλε το αριστερό χέρι στην τσέπη και πήγαινε στην πόρτα.
  6. Άναψε το φως, τράβηξε τις κουρτίνες, κρέμασε το κάδρο και άνοιξε τον υπολογιστή.
  7. Κάνε πως κοιμάσαι, πως ξυπνάς, πως βλέπεις κάτι αστείο και πως βγάζεις φωτογραφία.
  8. Σήκωσε το πιάτο, πήγαινέ το στον νεροχύτη, πλύνε το κουτάλι και γέμισε ένα ποτήρι νερό
  9. Βήξε, φούσκωσε τα μάγουλα, μέτρησε μέχρι το τρία και βγάλε τη γλώσσα.
  10. Βάλε το χέρι σου στην πλάτη, κάνε κουτσό μέχρι την πόρτα, γύρισε πίσω περπατώντας και γέλα δυνατά.

Και μερικές ιδέες ακόμη...
  • Οργανώστε τις οδηγίες ανά κατηγορία (πχ. κινητικότητα, γραφή, κατηγοριοποίηση) για απλούστευση.
  • Εντάξτε τις οδηγίες σε παιχνίδι (το bingo είναι ιδανικό, η παντομίμα επίσης χρήσιμη).
  • Οπτικοποιήστε τις οδηγίες όπου χρειάζεται. Κάποιες φορές η λεκτική κατανόηση χρειάζεται ένα οπτικό ερέθισμα για υποβοήθηση, ερέθισμα που σταδιακά αποσύρεται. Μπορεί να είναι είτε εικόνα ή φωτογραφία του ίδιου του ατόμου, είτε γραπτές οδηγίες, είτε χειρονομίες, είτε να κάνετε εσείς την αλληλουχία εντολών πρώτοι και να αφήσετε το άτομο να σας μιμηθεί
  • Δώστε την ευκαιρία στο άτομο να σας δώσει εκείνος/η εντολές που πρέπει να ακολουθήσετε, αλλάξτε ρόλους
  • Μεταφέρετε τις οδηγίες στην καθημερινότητα με πιο λειτουργικές αλληλουχίες προσαρμοσμένες στο άτομο
  • Μετατρέψτε τις επιτυχημένα εκτελεσμένες οδηγίες χρησιμοποιώντας νέες λέξεις
  • Να είστε σαφείς
  • Να είστε διαθέσιμοι να παρέχετε βοήθεια και να εξηγήσετε άγνωστες λέξεις
  • Επιτρέψτε στο άτομο να πάρει τον χρόνο που χρειάζεται για να επεξεργαστεί και να εκτελέσει την εντολή.
  • Σε κάθε δυσκολία κάνουμε ένα βήμα πίσω και συνεχίζουμε από εκεί

Βρείτε περισσότερο γλωσσικό υλικό εδώ


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

26 Οκτ 2015

Ομαδικό Πρόγραμμα Λογοθεραπείας: Στα Σύννεφα

Πού αλλού;
Σηκώσαμε το κεφάλι ψηλά κι εκεί βρήκαμε την έμπνευση. Φέραμε τον γιαννιώτικο ουρανό μέσα μας, τον ζεστάναμε παρέα με τα γέλια, τις ιδέες, τις ιστορίες μας.

Οι στόχοι μας δεν αλλάζουν, αλλάζει ο τρόπος που τους προσεγγίζουμε: με χέρι σταθερό, βήματα προσεκτικά και καλά υπολογισμένα (έτσι νόμιζα), με εμπιστοσύνη στον συν-ήρωά μας αφού τα σύννεφα μπορεί να είναι φιλικά αλλά είναι απρόβλεπτα.

Λίγα από αυτά που κάναμε πετώντας:

Παίξαμε Bingo με τα γράμματα και γράψαμε [σε όλους αρέσει να γράφουν παίζοντας!]




Διαβάσαμε το ονειρεμένο Γιγάντιο Πραγματάκι (φωτογραφίες δεν έχουμε, τραβήξαμε υπέροχο βιντεάκι που δυστυχώς δεν μπορούμε να το δείξουμε) κι αφού το ψάξαμε εδώ κι εκεί και παραπέρα, φτιάξαμε ένα δικό μας για να το έχουμε μαζί μας όποτε το χρειαζόμαστε, σαν φίλο και υπενθύμιση των ωραίων [βλ. πρώτη εικόνα άρθρου]





Παίξαμε με τους αριθμούς κάνοντας και τα απαραίτητα ακροβατικά φυσικά! [ακόμη να συνέλθω, την άλλη φορά θα τα κάνουμε όλα καθιστοί :) ]





Ακολουθήσαμε το παράδειγμα του Τζακ και φυτέψαμε τις δικές μας φασολιές που θα φτάσουν στα σύννεφα και στο κάστρο του γίγαντα [σύντομα ελπίζω αλλιώς θα πρέπει να βρω σύννεφο να κρυφτώ!]


Μέχρι την επόμενη φορά...
Fly safe!


Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τα ομαδικά προγράμματα λογοθεραπείας δείτε εδώ ή επικοινωνήστε μαζί μου
 



Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

10 Οκτ 2015

Ομαδικό Πρόγραμμα Λογοθεραπείας 102: Στα Χρώματα του Φθινοπώρου


"Το Φθινόπωρο μπήκε για τα καλά πια και μας παρασύρει στη φιλόξενη και ρομαντική του ατμόσφαιρα. Η φύση ντύνεται τα καλά της τα πιο ζεστά και μας χαρίζει παραμυθένιες εικόνες και ξεχωριστές δραστηριότητες εκεί έξω στη βροχή κι εδώ μέσα (στο μαζί).
Οι μικροί ήρωες χρησιμοποιούν την ίδια την φύση, τις λέξεις, τις εικόνες και τις μυρωδιές της, την αίσθηση και τους ήχους της για να πλησιάσουν τη γλώσσα κι ενώνουν τις δυνάμεις τους για άλλη μία φορά με στόχο να την κατακτήσουν. Αυτή τη φορά, μέσα από τα παιχνίδια μας:
  • μαθαίνουν να ξεχωρίζουν τις συλλαβές από τα μεμονωμένα γράμματα
  • μαθαίνουν να μετρούν συλλαβές μέσα σε λέξεις
  • αυξάνουν την ταχύτητα ανάκλησης λέξεων
  • μαθαίνουν να αντιστοιχούν την ποσότητα των αντικειμένων με τον αριθμό
  • μαθαίνουν να ξεχωρίζουν τους αριθμούς μέχρι το 5
  •  διακρίνουν τους αρχικούς και τους τελικούς ήχους στις λέξεις
  • διακρίνουν τους όμοιους και τους διαφορετικούς ήχους στις λέξεις
  • αρχίζουν να αντιλαμβάνονται την ομοιοκαταληξία
  • βελτιώνουν την άρθρωση του |r|
  • ενισχύουν την οπτική προσοχή
  • ενισχύουν τη μνήμη λέξεων
  • βγάζουν συμπεράσματα και κάνουν προβλέψεις
  • ενισχύουν τη μορφοσύνταξη
  • βάζουν γεγονότα σε σειρά
  • συνεργάζονται, περιμένουν τη σειρά τους, βοηθούν ο ένας τον άλλο και ζητούν βοήθεια
 Παίξαμε με παιχνίδια που φτιάξαμε εμείς (μπορείτε να κατεβάσετε το επιτραπέζιό μας από εδώ), διαβάσαμε το "Θέλω πίσω το καπέλο μου" (Εκδόσεις Κόκκινο) που μας έκανε να γελάσουμε με την ψυχή μας και φτιάξαμε την πιο όμορφη Φθινοπωρινή "χιονόμπαλα" με υλικά και χρώματα από τη φύση μας.

Μαζί μας είχαμε και δύο εξαιρετικούς βοηθούς. Ο Sonic (ξέρει εκείνος) και ο γνωστός μας Μεγάλος Αδερφός μας χάρισαν τις ιδέες, την καλή τους διάθεση και το ταλέντο τους στην φωτογραφία (Ευχαριστούμε!)

Στο σύμπαν των μεγάλων η ψυχολόγος μας Σίσσυ Σκαλτσογιάννη και οι υπέροχες μητέρες των μικρών ηρώων μίλησαν για τρόπους ανατροφής και για τα όρια στη συμπεριφορά."

Μέχρι το επόμενο επεισόδιο... Να είστε και να περνάτε καλά!

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τα ομαδικά προγράμματα λογοθεραπείας δείτε εδώ ή επικοινωνήστε μαζί μου


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα 
evageliasoupi@gmail.com

8 Οκτ 2015

Για μια Βουτιά στα Φθινοπωρινά Φύλλα


Από νωρίς σε αυτή τη δουλειά έμαθα πως αυτό που φτιάχνεις με τα δικά σου χέρια αποκτά αυτόματα για τα παιδιά μεγαλύτερη συναισθηματική αξία από εκείνο που αγοράζεις με χρήματα. Έτσι, εδώ και χρόνια προσπαθώ να φτιάχνω όσα περισσότερα παιχνίδια και δραστηριότητες μου επιτρέπει ο χρόνος και η έλλειψη καλλιτεχνικού "χεριού".

Σήμερα μοιράζομαι μαζί σας ένα μικρό επιτραπέζιο παιχνίδι με θέμα το Φθινόπωρο που έφτιαξα για το ομαδικό πρόγραμμα λογοθεραπείας. Αποτελείται από τη βάση του παιχνιδιού, έξι φιγούρες για πιόνια και κάρτες με σωρούς φύλλα και λακούβες βροχής. Οι φιγούρες-πιόνια μαζεύουν τα φύλλα και γεμίζουν το άδειο καλάθι.
Εμείς το χρησιμοποιήσαμε με στόχο φωνολογικό. Κάθε κάρτα είχε και μία ερώτηση που εάν απαντούσε ο παίκτης σωστά έμπαινε στο καλάθι μας και το γέμιζε φύλλα. Εάν απαντούσε τις λίγο πιο απαιτητικές ερωτήσεις των καρτών με το βρόχινο νερό, μεγάλες λακούβες γέμιζαν τη διαδρομή μας προς το γεμάτο με φύλλα καλάθι. Οι ερωτήσεις μας είχαν την εξής μορφή:

-Από ποιον ήχο αρχίζει η λέξη δέντρο;
-Ο Σεπτέμβρης αρχίζει από...
-Η λέξη φύλλα ακούγεται σαν τη λέξη...
-Αν από τη λέξη γάτα πάρω το τ και βάλω το λ, η γάτα θα γίνει...


Εσείς φυσικά μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε όπως θέλετε γιατί είναι κενό, εύκολο στην εκτύπωση και στο κόψιμο:
για Λεξιλόγιο
για Άρθρωση
για Δομή Πρότασης
για Περιγραφή
για Σειροθέτηση
για Πραγματολογία
για Συναισθηματική Ανάπτυξη
για ό,τι φανταστείτε και σας αρέσει


Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ

Μην ξεχάσετε να πλατσουρίσετε στα νερά και να βουτήξετε στον σωρό με τα φύλλα! Φθινόπωρο είναι αυτό!

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com