24 Ιουλ 2015

Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία: Τι σκέφτεσαι-Τι νιώθεις-Τι κάνεις;

Illustration by L. Dalzell via berndwuersching.tumblr.com

Η Μαρία μπαίνει στο σπίτι χτυπώντας δυνατά τη πόρτα πίσω της. Η μητέρα της την παρακολουθεί προβληματισμένη, τον  τελευταίο καιρό έρχεται συνεχώς με νεύρα στο σπίτι. Της ζητά να πλύνει τα χέρια της πριν το φαγητό. Η Μαρία της αντιμιλά και πετάει την τσάντα της κάτω. Η μητέρα φανερά  θυμωμένη της  ζητά  να πάει στο δωμάτιο της και ότι για τιμωρία δε θα βγει να παίξει με της φίλες της το απόγευμα. Η Μαρία δακρυσμένη αποχωρεί στο δωμάτιο της.
Τι συνέβη πραγματικά: Η Μαρία στο σχολείο τον τελευταίο καιρό αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα.Οι φίλες της Φρόσω και Θάλεια δεν παίζουν μαζί της πια γιατί όπως λένε κάνουνε παρέα με άλλες συμμαθήτριές τους. Λίγο πριν φύγει για το σπίτι, η Θάλεια και η Φρόσω μαζί με τα υπόλοιπα κορίτσια την κορόιδευαν αποκαλώντας την «φυτό» καθώς τον τελευταίο καιρό τα πάει καλά στα μαθήματα και έχει γίνει η αγαπημένη μαθήτρια της δασκάλας. Η Μαρία σκέφτεται: «Δεν πρόκειται ποτέ να ξανακάνω φίλες» και κατευθύνεται στο σπίτι.

Σε αυτό  το παράδειγμα βλέπουμε ότι η μητέρα της Μαρίας αντέδρασε με την τιμωρία βλέποντας τη Μαρία να συμπεριφέρεται άσχημα στερώντας της  την αγαπημένη της ασχολία. Πόσο πιο χρήσιμο λέτε να ήταν αν πολύ απλά ήξερε τι σκεφτόταν η Μαρία  και οδηγήθηκε σε αυτήν την συμπεριφορά; Σε αυτό ακριβώς το σημείο βοηθά η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία!

Η Γνωσιακή  Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) είναι ένας συνδυασμός της Ψυχολογίας της μάθησης και της Γνωστικής Ψυχολογίας. Πιο συγκεκριμένα αναδεικνύει ξεκάθαρα τη σχέση ανάμεσα στο τι σκεφτόμαστε («Δεν πρόκειται ποτέ να ξανακάνω φίλες»),τι αισθανόμαστε (θυμός,  απογοήτευση) και  πως συμπεριφερόμαστε(αντιμιλά και αποσύρεται στο δωμάτιό της).Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία παιδιών και εφήβων, απευθύνεται σε παιδιά και τις οικογένειές τους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες όπως:
  1. Προβλήματα συμπεριφοράς (π.χ. εκρήξεις θυμού, ανυπακοή, επιθετικότητα, υπερκινητικότητα)
  2. Δυσκολίες στις σχέσεις με τους γονείς, τα αδέλφια και τους συνομηλίκους
  3. Δυσκολίες προσαρμογής (π.χ. στο σχολείο)
  4. Προβλήματα ύπνου
  5. Προβλήματα στη διατροφή
  6. Αγχώδεις διαταραχές (κρίσεις πανικού, κοινωνική φοβία, ειδικές φοβίες, γενικευμένο άγχος, ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές), καταθλιπτικά συμπτώματα
  7. Διαταραχές αυτιστικού φάσματος και μαθησιακές  δυσκολίες
Σύμφωνα με σύγχρονες επιστημονικές έρευνες, οι πρώιμες εμπειρίες των παιδιών και κυρίως οι αρνητικές μορφές  δεσμού και ανατροφής από  τους γονείς (υπερπροστασία, απορριπτική-επικριτική στάση)  τα οδηγούν σε αρνητικές σκέψεις  για τον εαυτό τους, τον κόσμο και τους άλλους. Οι δυσλειτουργικές αυτές σκέψεις  δημιουργούν  αρνητικά συναισθήματα τα οποία τα παιδιά προσπαθούν να καταπολεμήσουν υιοθετώντας συμπεριφορές όπως απομόνωση, αποφυγή, εκρήξεις θυμού ,κοινωνική απόσυρση, καταναγκαστικές συμπεριφορές  καθώς και σωματικά συμπτώματα.

Ο κύριος στόχος της θεραπείας είναι τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς να αναγνωρίζουν, να αμφισβητούν, και τέλος να τροποποιούν και ν' αντικαθιστούν τους δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης  με εναλλακτικούς πιο παραγωγικούς ,να μαθαίνουν να διαχειρίζονται το συναίσθημά τους και να χρησιμοποιούν πιο λειτουργικούς  τρόπους διαχείρισης των καταστάσεων.

Γονική Συμμετοχή στη Θεραπεία

-Για μικρότερες ηλικίες συνηθίζεται ο θεραπευτής να βλέπει  τους γονείς πριν το παιδί. Σε πολλές περιπτώσεις ο θεραπευτής μπορεί να δει τους γονείς και το παιδί ταυτόχρονα σε περίπτωση που θέλει να διερευνήσει  περαιτέρω την αλληλεπίδραση του παιδιού με τους γονείς, του παιδιού με το θεραπευτή καθώς και των γονέων μεταξύ τους.

- Όσον αφορά τους έφηβους, ο θεραπευτής μπορεί να φροντίσει να δει τον έφηβο πριν κανονίσει συνεδρία με τους γονείς. Αν οι γονείς θέλουν να δώσουν κάποιες  πληροφορίες ο θεραπευτής πρέπει να τους μιλήσει τηλεφωνικώς αρχικά μέχρι να συναντηθεί με τον έφηβο. Η συνεδρία με τους γονείς θα ακολουθήσει μετά την αρχική συνεδρία με τον έφηβο.

Για να εφαρμοστεί η θεραπεία σε παιδιά και εφήβους πρέπει να ακολουθούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
-Ικανότητα έκφρασης σκέψεων (Ελάχιστο όριο ηλικίας παιδιού 6-7 έτη)
-Ικανότητα αναγνώρισης των συναισθημάτων
-Ικανότητα ερμηνείας και επεξήγησης καταστάσεων
-Ικανότητα σύνδεσης μεταξύ σκέψεων-συναισθημάτων συμπεριφορών.

Όλα αυτά εκμαιεύονται κατά τη θεραπευτική διαδικασία ανάλογα με την ηλικία του παιδιού μέσα από ένα πλήθος  δραστηριοτήτων όπως το συμβολικό παιχνίδι, τη παιγνιοθεραπεία ,το παιδικό ιχνογράφημα κλπ.

Τα θετικά της Γνωσιακής-Συμπεριφορικής:
  • Η συγκεκριμένη θεραπεία είναι σύντομη 
  • Παρέχει στους γονείς και στα παιδιά ένα δομημένο περιβάλλον θεραπείας
  • Το παιδί μαθαίνει να συμμετέχει ενεργά στη θεραπευτική διαδικασία καθώς μέσα από την καθοδήγηση του θεραπευτή, μαθαίνει να ανακαλύπτει και να αντιμετωπίζει μόνο του τα προβλήματα της καθημερινότητας αποκτώντας ταυτόχρονα την αυτονομία του και αυξάνοντας την αυτό-εικόνα του και την αυτοεκτίμηση του
Σίσσυ Σκαλτσογιάννη
Ψυχολόγος ΑΠΘ
MSc. Εφαρμοσμένης Παιδοψυχολογίας
(Nottingham Trent University, UK)
Εκπαιδευόμενη στην Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία
Τ.6948310266
 s.skaltsogianni@yahoo.com

27 Μαΐ 2015

Ηχογραφώντας Παραμύθια στη Λογοθεραπεία

found on wheatpaste.com
 Ένα από τα βασικά και χρησιμότερα εργαλεία των λογοθεραπευτών είναι η ακουστική ανατροφοδότηση. Καθυστερημένη (delayed auditory feedback) ή μη εφαρμόζεται αποτελεσματικά στην θεραπεία του τραυλισμού, της ροής της ομιλίας, στον έλεγχο της φωνής.

Ο Alfred Tomatis στο βιβλίο του "Το αυτί και η Φωνή" (μετάφραση Μαρία Παγουλάτου. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 1999) έχει περιγράψει με μεγάλη ακρίβεια και σαφήνεια τον ρόλο του αυτιού στην ανατροφοδότηση, την διαμεσολάβησή του στον εγκέφαλο και τελικά τον τρόπο που επηρεάζει την πραγμάτωση της ομιλίας και της φωνής, την αυτορύθμιση:
"Ο ολικός ελεγκτής (δλδ. το αυτί) δεν είναι ένα κοινό παθητικό στοιχείο. Είναι προικισμένος με ειδικές ικανότητες. Ξέρει τι οφείλει να ελέγξει... Ήδη έχει απευθυνθεί προς αυτόν μια εντολή του εγκεφάλου που τον αναπροσαρμόζει έτσι, ώστε να βρίσκεται σε ετοιμότητα να αντιληφθεί όσα ο εγκέφαλος έχει προβλέψει. Ταυτόχρονα όμως, το αυτί ετοιμάζεται να ρυθμίσει την πράξη της εκπομπής, ώστε να είναι σύμφωνη με αυτό που ο εγκέφαλος επιθυμεί να προσλάβει."

Έχοντας ως αφετηρία αυτήν τη θεωρητική βάση, χρησιμοποιώντας τα πιο απλά τεχνολογικά μέσα και μικρά αποθέματα δημιουργικότητας, μία μικρή μου μαθήτρια κι εγώ μπήκαμε στη διαδικασία και ηχογραφήσαμε τα πιο αγαπημένα της παραμύθια με εκείνη αφηγήτρια κι εμένα ηχολήπτη. Η ηχογράφηση έγινε κατά τη διάρκεια των τελευταίων συνεδριών μίας ολοκληρωμένης θεραπείας αρθρωτικών διαταραχών και ομολογώ πως τελικά το χαρήκαμε πολύ.


Η αρχική μας λίστα

Σε τι ωφέλησε;

  • Γενίκευση των κατακτημένων ήχων της ομιλίας: Κατά κάποιον τρόπο με την ηχογράφηση μεταφερόμαστε σε ένα άλλο πλαίσιο από εκείνο της αίθουσας λογοθεραπείας, σε πιο επίσημο χωρο-χρόνο όπου η μαθήτρια προσέχει την ομιλία της περισσότερο. Με την επανάληψη αυτοματοποιεί πιο εύκολα τα φωνήματα.
  • Αυτοδιόρθωση: Ακούει τον τρόπο που μιλά, εντοπίζει μόνη της τα λάθη της και τα διορθώνει σε επόμενο χρόνο
  • Φιλαναγνωσία: Της αρέσει τόσο πολύ η διαδικασία που μετά την πρώτη ηχογράφηση έπρεπε να διαβάσουμε όλα τα βιβλία της βιβλιοθήκης! Τελικά πετύχαμε να αφηγείται παραμύθια στην μικρή της αδερφή και να φτιάχνουν και δικές τους ιστορίες.
  • Έλεγχος της προσωδίας: Ακούγοντας τον εαυτό της, η μικρή μου μαθήτρια μαθαίνει να χρωματίζει την φωνή της έτσι ώστε να μεταφέρει το μήνυμά της με μεγαλύτερη ακρίβεια. Αντιλαμβάνεται τις αλλαγές που μπορεί να κάνει με τη φωνή της και πώς αυτές αλλάζουν τον τρόπο που επικοινωνούμε.
  • Αυτοπεποίθηση: Είναι συχνό φαινόμενο τα παιδιά με διαταραχές ομιλίας να αισθάνονται άγχος όταν θέλουν να μιλήσουν επειδή αντιλαμβάνονται τη δική τους "διαφορετικότητα". Σκεφτείτε όμως τι συμβαίνει όταν αντιλαμβάνονται ότι ο αγχογόνος παράγοντας έχει εξαφανιστεί! Αυξάνεται η αυτοπεποίθησή τους και απελευθερώνονται.
  • Ενθύμιο: Τώρα που η θεραπεία μας ολοκληρώνεται όλα τα ηχογραφημένα κείμενα μεταφέρονται σε συσκευή αποθήκευσης και περνούν στα χέρια της, ως ένα μικρό δώρο για όλη της τη δουλειά και την προσπάθεια.

Ενθύμιο για εκείνη.
Ενθύμιο και για εμένα.


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

20 Μαΐ 2015

Μία βόλτα στην Ζωσιμαία Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων

Στο Αναγνωστήριο βιβλία λογοτεχνίας

Αν έφτιαχνα έναν χάρτη θησαυρού σε αυτή την πόλη, το σημείο x θα ήταν η Βιβλιοθήκη. Είναι ένα μέρος που αγαπώ πολύ, ένα καταφύγιο και μια αναπνοή μέσα στην καθημερινή τρέλα. Από την Βιβλιοθήκη δανείζομαι βιβλία και αυτό μόνο θα ήταν αρκετό για να την αγαπήσω. Προσφέρει όμως πολλά παραπάνω. Είναι εκείνη η στιγμή της γαλήνης, όταν αφήνεις τον υπόλοιπο κόσμο απ' έξω, ο χρόνος σταματά για λίγο και απομονώνεσαι σε ένα ασφαλές καταφύγιο.

Δεν θα μπορούσα να στερήσω αυτό το συναίσθημα από τους μαθητές μου, να μην τους δείξω τι όμορφα πράγματα έχει να μας δώσει η πόλη μας και πόσο μία απλή βόλτα στο κέντρο μπορεί να βοηθήσει την θεραπεία μας. Πολλοί μαθητές επισκέπτονται τη βιβλιοθήκη με το σχολείο τους, συμμετέχουν σε δράσεις και γνωρίζουν τα κατατόπια. 

Στην είσοδο της Βιβλιοθήκης

Εμείς κάνουμε ένα μικρό βήμα, συνωμοτικό, προσεγγίζουμε την βιβλιοφιλία σύμφωνα με τις δικές μας ανάγκες, με την δική μας προσωπικότητα και το δικό μας γούστο. Γνωρίζουμε την ομορφιά των βιβλίων, μαθαίνουμε τον πολύχρωμο κόσμο των λέξεων, χανόμαστε στις εικόνες των ιστοριών, διαβάζουμε, αφηγούμαστε, ζωγραφίζουμε, γράφουμε, μαθαίνουμε, κατασκευάζουμε ποιήματα, αφηγήματα, εικόνες, λέξεις.
Το τμήμα παιδικών βιβλίων

Η βιβλιοθήκη λειτουργεί σύμφωνα με κάποιους πολύ σημαντικούς κανόνες. Εκεί πρέπει να κάνουμε ησυχία, να μιλούμε λίγο και ψιθυριστά και να μην ενοχλούμε τους άλλους βιβλιόφιλους. Το ίδιο φυσικά κάνουν κι εκείνοι για εμάς. Έτσι τα παιδιά παραδειγματίζονται και μαθαίνουν να ελέγχουν τον εαυτό τους και να λειτουργούν ακολουθώντας κανόνες αλλά και να σέβονται τον προσωπικό χώρο του άλλου. Ο δανεισμός των βιβλίων τους μαθαίνει την υπευθυνότητα, να φροντίζουν και να σέβονται αντικείμενα (πολύ περισσότερο τα βιβλία) αλλά και να μοιράζονται κάτι αγαπημένο. 

Ένας φίλος μας κοιτά από ψηλά

Κι όμως υπάρχουν δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε σε μία βιβλιοθήκη με διακριτικότητα και γλωσσικά οφέλη. Απλώς προσαρμόστε την κάθε μία στο δικό σας παιδί, στην ηλικία, την προσωπικότητα και τις ανάγκες του.

  • Αναζήτηση: Κάνετε μία λίστα με βιβλία που θέλετε να βρει. Δεν χρειάζεται να τα κατεβάσει από το ράφι, απλώς να τα βρει και να τα σβήνει από τη λίστα. Μπορεί να σημειώνει τον τίτλο κάθε βιβλίου και στο τέλος να δανειστεί όποιο του κεντρίζει το ενδιαφέρον. Έτσι θα γνωρίσει την βιβλιοθήκη και θα μάθει πόσα πολλά είδη βιβλίων υπάρχουν πέρα από τα σχολικά. Θα ενισχύσει το λεξιλόγιό του, θα μάθει να ακολουθεί οδηγίες, να εστιάζει την προσοχή του, να εξασκεί την μνήμη των λέξεων και την ανάγνωση. Βοηθήστε το στην αναζήτηση, ψάξτε μαζί του, δείξτε ενθουσιασμό με κάθε εύρημα (διακριτικά, δεν θέλουμε να ενοχλούμε)!

  • Αφήγηση: Διαλέξτε από ένα βιβλίο και διαβάστε μαζί στο αναγνωστήριο. Στο τέλος της ημέρας αφηγηθείτε την ιστορία που διαβάσατε όπως την θυμάστε. Ενισχύετε όλες τις γλωσσικές δεξιότητες, την μνήμη, την προσοχή, την ανάγνωση, την αντίληψη, αναπτύσσετε λεξιλόγιο, δομείτε σωστά τον λόγο σας, οργανώνετε την σκέψη σας

  • Αντιγραφή: Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας της Αναζήτησης ζητήστε από το παιδί να σας αντιγράψει ένα ποίημα ή μία παράγραφο ενός βιβλίου που θα το ενδιαφέρει. Θα βελτιώσει την ανάγνωση, τη γραφή, την ορθογραφία, την προσοχή του.
Πολύχρωμα ράφια
  • Άρθρωση Ομιλίας: Χρησιμοποιήστε τα ποιήματα μεγάλων ποιητών για να ενισχύσετε την άρθρωση ήχων της ομιλίας.

  • Ζωγραφική: Δώστε στο παιδί την ευκαιρία να περιγράψει μία ιστορία ή ένα ποίημα που διάβασε μέσω της ζωγραφικής, Δεν είναι απαραίτητο να αποδώσει το νόημα γραπτώς.

  • Παντομίμα: Περιγράψτε τίτλους βιβλίων που έχετε γύρω σας με νοήματα χωρίς λόγια. Ούτως ή άλλως πρέπει να κάνετε ησυχία. Ενισχύετε τη μη λεκτική επικοινωνία και έκφραση.

  • Ρίμα: Βρείτε συγγραφείς των οποίων τα ονόματα τελειώνουν ή ξεκινούν με τους ίδιους ήχους. Ενισχύετε την φωνολογική ενημερότητα και την αναγνωστική ικανότητα

  • Ήσυχο παιχνίδι: Πάρτε μαζί σας ένα ήσυχο επιτραπέζιο (π.χ. ένα memory) κατά το οποίο δεν χρειάζεται να μιλάτε. Απολαύστε την ησυχία και δώστε στο παιδί την ευκαιρία να βρεθεί σε έναν τόπο διαφορετικό, όπου τα βιβλία δεν του επιβάλλονται αλλά είναι παρόντα μόλις εκείνο θελήσει να τα εξερευνήσει.

Τελικά απλώς καθίστε και μην κάνετε τίποτε. Απολαύστε την ησυχία που διακόπτεται μόνο από το γύρισμα της σελίδας ή τη διαδρομή του μολυβιού στο χαρτί ή τους απαλούς ήχους των βιβλιοθηκάριων, αναπνεύστε αυτή τη βαριά, σκονισμένη και ζεστή μυρωδιά των πολυταξιδεμένων βιβλίων, χαθείτε στις γραμμές μιας σελίδας ή στα χρώματα που στολίζουν τα ράφια.

Ευτυχία! 
 
Το αναγνωστήριο


Μία δανειστική βιβλιοθήκη είναι κάπου κοντά σας. Το Bookworm φροντίζει να σας την βρει.

Σσσσσσσστ......

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

1 Μαΐ 2015

Do more with less: Καπάκια

Ο ενθουσιασμός, η έκπληξη και ο θαυμασμός που γεμίζουν τα παιδικά μάτια είναι η αιτία. Να παίρνεις στα χέρια σου ένα από τα πιο ευτελή, περιφρονημένα, σχεδόν διάφανα μετά την αρχική τους χρήση αντικείμενα και το μετατρέπεις σε παιχνίδι. Να φτιάχνεις κάτι από το τίποτα μοιάζει τόσο μαγικό και εντυπωσιακό για τα παιδιά!

Εμείς αυτή τη φορά χρησιμοποιήσαμε απλά πλαστικά καπάκια μπουκαλιών, φτιάξαμε εύκολες δραστηριότητες και μαζί μάθαμε την αξία της ανακύκλωσης, της δημιουργίας και της υπομονής.


  • Αρχικά τυπώνουμε, πλαστικοποιούμε και κόβουμε τη χρωματιστή βάση των παιχνιδιών μας.

Μπορείτε να κατεβάσετε τη βάση πατώντας στον σύνδεσμο. Το αρχείο είναι επεξεργάσιμο και μπορείτε να προσαρμόσετε τα χρώματα κάνοντας άπειρους συνδιασμούς.


  • Βάζουμε όλα τα καπάκια στη σωστή θέση ανάλογα με το χρώμα


  • Σχηματίζουμε τους σωστούς συνδιασμούς χρωμάτων...


  • ...και με δύο χρώματα, οριζόντια...


  • ...κάθετα...


  • ... ή σχηματίζοντας σύμβολα.

 

  • Φτιάχνουμε διαδρόμους και ακολουθούμε τα χρώματα με τη σειρά
 

 Έτσι μαθαίνουμε τα χρώματα, να σειροθετούμε αντικείμενα, ενισχύουμε την αίσθηση του χώρου την προσοχή μας, ελέγχουμε την παρόρμησή μας.

 
  • Μαθαίνουμε τους αριθμούς και να μετρούμε
 


  •  Αντιστοιχίζουμε γράμματα...


  •  ...και φτιάχνουμε λέξεις αντιστοιχώντας χρώματα.
 


  • Βρίσκουμε το ορθογραφικό λάθος...


  • ...βάζουμε τον τόνο όπου πρέπει...

 
  • βρίσκουμε το πρώτο γράμμα της λέξης...


  • ...και το δεύτερο...


  • ... και το τρίτο.

...και διαβάζουμε αυτό που μένει κάθε φορά. Μαθαίνουμε τις καταλήξεις, την ορθογραφία, ενισχύουμε την φωνολογική μας ενημερότητα και την ικανότητα της ανάγνωσης


  • Σχηματίζουμε γράμματα...
 ...κι ενισχύουμε τον οπτικοκινητικό συντονισμό και τη γραφή με μία κιναισθητική δραστηριότητα.


  • Διαφοροποιούμε ήχους και γράμματα οπτικά και ακουστικά


...τουλάχιστον!


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

10 Μαρ 2015

Ένα Κενό Πρόσωπο

 H αναγνώριση και η έκφραση των συναισθημάτων των παιδιών βοηθά στην ανάπτυξη της συναισθηματικής τους νοημοσύνης, στη βελτίωση των διαπροσωπικών των τους σχέσεων, στην καλύτερη διαχείριση του συναισθήματος, ακόμη και στη συγκέντρωση.

Είναι σημαντικό λοιπόν να βοηθούμε το παιδί να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να του δείχνουμε ότι καταλαβαίνουμε γιατί αισθάνεται έτσι, ότι δεν είναι λάθος να έχει αρνητικά συναισθήματα γιατί έτσι το βοηθούμε να τα διαχειριστεί καλύτερα.

Εμείς εδώ συζητούμε για αυτά που νιώθουμε, αφήνουμε χώρο στην έκφραση και βοηθούμε ο ένας τον άλλο. Μία από τις δραστηριότητες που χρησιμοποιούμε είναι μία εικόνα ενός κενού πρόσωπου.

Αυτό που εκ πρώτης όψεως φαντάζει τρομακτικά άδειο, σταδιακά γεμίζει με χρώματα, λέξεις, εικόνες. Τα παιδιά και όχι μόνο εκείνα, αλλά και οι μεγάλοι, χωρούν μέσα σε αυτό σκέψεις, σχέδια, όνειρα, συναισθήματα: γράφοντας, ζωγραφίζοντας, κάνοντας κολλάζ χρησιμοποιώντας δημιουργικότητα και φαντασία.
Έτσι απλά.


Διαβάστε για περισσότερα για τη συναισθηματική νοημοσύνη:
  • Παππά Β. (2013). Η λογική των συναισθημάτων. Συναισθηματική ανάπτυξη και συναισθηματική νοημοσύνη. Αθήνα. Εκδόσεις Οκτώ
  • Gottman, J. (2011). Η συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών. Μτφ. Ξενάκη Χρ. Αθήνα. Εκδόσεις Πεδίο


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

4 Μαρ 2015

Γέφυρα Επικοινωνίας

Η δική μας γέφυρα
Οι κοινωνικές δεξιότητες είναι μία "κρυμμένη γλώσσα", θεμελιώδης για την επιτυχημένη επικοινωνία και την ανάπτυξη των διαπροσωπικών μας σχέσεων. Η ικανότητά μας να επικοινωνούμε με τον σωστό τρόπο στον κατάλληλο χρόνο και τόπο σύμφωνα με τους κοινωνικούς κανόνες αποτελεί την πραγματολογική χρήση της γλώσσας.

Δεν γεννιόμαστε όλοι με την ίδια ικανότητα προσαρμογής σε κοινωνικά πλαίσια και δεν μπορούμε να χειριστούμε τις όποιες κοινωνικές μας δεξιότητες με τον ίδιο τρόπο. Μπορούμε όμως να μάθουμε να τις χειριζόμαστε και να εφαρμόζουμε την κατάλληλη επικοινωνιακή συμπεριφορά.

Μία διασκεδαστική δραστηριότητα που χρησιμοποιώ για να διδάξω στα παιδιά πώς και πότε να χρησιμοποιούν τους χαιρετισμούς, κατάλληλες εκφράσειςκαι πολλές ακόμη κοινωνικές δεξιότητες είναι η "Γέφυρα".

Χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας: Τοποθετούμε τη δραστηριότητα σε έναν άγνωστο τόπο, μία ζούγκλα, ένα δάσος, μία ξένη χώρα και μοιράζουμε ρόλους: Εγώ είμαι ο ιθαγενής, εκείνος που υποδέχεται και βοηθά το παιδί-εξερευνητή να μάθει τον τρόπο επικοινωνίας της φυλής μου, του κόσμου μου που βρίσκεται στο τέλος της γέφυρας.

 Σε κάθε βήμα μας υπάρχουν υποθετικοί διάλογοι, ερωτήσεις, εικόνες ή κοινωνικά σενάρια που αναμένουν μία απάντηση, ανάλογα με το τι θέλουμε να διδάξουμε (εμείς τα τοποθετούμε σε φύλλα δέντρων και τα αφήνουμε σε κάθε σκαλί), όπως:
"Όνειρα γλυκά."
"Χάρηκα που σε γνώρισα."
"Ορίστε."
"Ευχαριστώ."
"Θέλεις ένα γλυκό;"
"Κουράστηκα. Πάω για ύπνο."
"Ετοιμάζομαι να φάω."
"Είμαι άρρωστος."
"Κατά λάθος σπρώχνεις έναν φίλο σου. Πέφτει και χτυπά. Τι θα του πεις; Τι θα κάνεις;"
"Πηγαίνεις το πρωί στο σχολείο. Συναντάς έναν συμμαθητή σου. Πώς θα τον χαιρετίσεις;"
"Η μαμά μόλις γύρισε από το κομμωτήριο. Σου αρέσει το καινούριο της κούρεμα. Τι θα της πεις;"
"Ένας άγνωστος σε ρωτά πού μένεις. Τι θα κάνεις;"

Μέσα από τους συμβολισμούς και τις δραστηριότητες, προσαρμόζοντάς τις ανάλογα, το παιδί μαθαίνει
  • ότι η επικοινωνία είναι κάτι αμφίδρομο
  • να προσέχει το συνομιλητή του
  • να περιμένει τη σειρά του/ μία απάντηση
  • να κάνει αλληλουχίες
  • να ελέγχει και να κατανοεί εκφράσεις προσώπου και συναισθήματα
  • να χρησιμοποιεί σωστά τους χαιρετισμούς
  • να προσανατολίζεται χρονικά
  • να ακολουθεί κανόνες ευγένειας
  • να μιμείται
  • να χρησιμοποιεί μη λεκτική επικοινωνία (προσωδία, κινήσεις, νοήματα)
  • να ζητά βοήθεια
  • να ελέγχει τα επίπεδα διέγερσης σε καταστάσεις πίεσης
  • να λειτουργεί ομαδικά
  • να μοιράζεται προσωπικό χώρο
  • να επιλύει προβλήματα επικοινωνίας και κοινωνικής φύσης
  • να εφαρμόζει κατάλληλη βλεμματική και σωματική επαφή
 
Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

13 Ιαν 2015

Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Εικόνες Περιγραφής Part II


Σε παλαιότερο post είχαμε αναφέρει εκείνες τις γλωσσικές και γνωστικές δεξιότητες που μπορούμε να εξασκήσουμε χρησιμοποιώντας σύνθετες εικόνες. Παρ'όλο που δεν προτιμώ τις κάρτες γενικά επειδή είναι ένα από τα λιγότερο εντυπωσιακά αντικείμενα για τα παιδιά και απαιτούν πειθαρχία στη χρήση τους, οι εικόνες περιγραφής μου αρέσουν και τις χρησιμοποιώ στη θεραπεία. Είναι ένα από τα πιο ευέλικτα υλικά που χρησιμοποιούμε οι λογοθεραπευτές με άπειρες θεραπευτικές εφαρμογές για κάθε ηλικία.

 Θα βρείτε αμέτρητες εικόνες στο διαδίκτυο, άλλες πιο απλές και άλλες σύνθετες με πολλές λεπτομέρειες που ανεβάζουν τα επίπεδα δυσκολίας των δραστηριοτήτων. Σύνθετες εικόνες περιγραφής μοιράζομαι αυτή τη φορά μαζί σας. Ελπίζω να σας φανούν χρήσιμες!
Ακολουθήστε το link



Θα σας ενδιαφέρει και το Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Εικόνες περιγραφής
 
Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

5 Ιαν 2015

Πόσο Διαρκεί η Λογοθεραπεία;

Illustration by Daniela Volpari
Οι ρυθμοί της εποχής μας απαιτούν προγραμματισμό και οργάνωση. Σχεδιάζουμε το μέλλον, φτιάχνουμε το πρόγραμμά μας και η αβεβαιότητα μας προκαλεί άγχος. Έτσι, δεν είναι να απορεί κανείς που από τις πιο συχνές ερωτήσεις των γονέων πριν ακόμη αρχίσει η θεραπεία είναι πότε θα τελειώσει.

Δυστυχώς ακριβής και επιστημονικά τεκμηριωμένη απάντηση δεν υπάρχει. Υπάρχουν ωστόσο κάποιοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη διάρκεια της θεραπείας σε μεγάλο ή μικρό βαθμό και γνωρίζοντάς τους μπορούμε να επιταχύνουμε την διαδικασία:

Πρώιμη ανίχνευση: Το κλειδί για την επιτυχία στην παρέμβαση είναι ο πρώιμος εντοπισμός των διαταραχών λόγου και ομιλίας. Εάν εντοπιστούν νωρίς, η αντιμετώπισή τους γίνεται ευκολότερη. Όταν διακρίνετε κάτι που σας προβληματίζει στην ανάπτυξη του παιδιού επισκεφτείτε κάποιον ειδικό χωρίς να χάνετε χρόνο.

Δριμύτητα των συμπτωμάτων: Οι διαταραχές λόγου εντάσσονται σε ένα φάσμα δριμύτητας, όπου όσο πιο σοβαρή είναι η διαταραχή, τόσο πιο εντατική και χρονοβόρα θεραπεία απαιτεί.

Συχνότητα συνεδριών: Όταν το παιδί εξασκεί μία νέα δεξιότητα συχνά, θα την κατακτήσει και συντομότερα. Μπορεί να ωφεληθεί τόσο από τη συχνότητα των συνεδριών λογοθεραπείας, όσο και από τον ρυθμό των συνεδριών (πχ. τρεις φορές την εβδομάδα κάθε δεύτερη ημέρα).

Διάγνωση: Οι θεραπευτικές ανάγκες κάθε παιδιού είναι διαφορετικές και η θεραπευτική προσέγγιση επηρεάζεται από τη διάγνωση. Η διάγνωση της διαταραχής βοηθά στον καθορισμό των θεραπευτικών στόχων. Πολλαπλές διαγνώσεις δεν σημαίνει απαραίτητα αργή εξέλιξη αλλά πιθανόν να χρειαστεί να κατακτηθούν περισσότεροι στόχοι πριν την ολοκλήρωση της θεραπείας (πχ. εγκεφαλική παράλυση με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές και δυσφαγία).

Φυσικά δεν είναι οι μόνοι αυτοί οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη διάρκεια της θεραπείας. Οι ικανότητες και η εμπειρία του θεραπευτή, η σχέση του με το παιδί, η προσωπικότητα του παιδιού, η τυπική εφαρμογή των ασκήσεων στο σπίτι, η στήριξη και η συμμετοχή των γονέων μπορούν να επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό επίσης όχι μόνο τη διάρκεια αλλά και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Το βέβαιο είναι ότι όταν ο θεραπευτής, το παιδί και η οικογένειά του λειτουργούν μαζί ως ομάδα με στόχο κοινό κάλυψη των αναγκών του παιδιού, η θεραπεία είναι πιο αποδοτική, με πιο άμεσα αποτελέσματα και ακόμη πιο ευχάριστη για όλους!


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

23 Δεκ 2014

"Στόλισε το δέντρο!": Ασκήσεις και Κίνητρο

Οι ασκήσεις είναι βαρετές. Όλες οι ασκήσεις. Ειδικά αν τις ονομάσουμε "ασκήσεις" γίνονται ακόμη πιο βαρετές. Η λέξη από μόνη της περιέχει μία έννοια υποχρέωσης, ένα "πρέπει", μία σοβαρότητα. Όλοι βαριόμαστε να κάνουμε ασκήσεις και τα παιδιά βαριούνται τις ασκήσεις κι εμάς μαζί που τις επιβάλλουμε.

Αν όμως τις εντάξουμε μέσα σε παιχνίδι; Χμμμ...

Όταν κάνουμε μυολειτουργική θεραπεία που είναι κουραστική λόγω των επαναλήψεων και επίπονη κάποιες φορές, οι θεραπευτές βρίσκουμε τρόπους να επιτύχουμε τους θεραπευτικούς μας στόχους αλλά και να περνάμε καλά. Με λίγα λόγια δίνουμε κίνητρο.
Εμείς εδώ φτιάχνουμε επιτραπέζια παιχνίδια για να αυξήσουμε το ενδιαφέρον και το κίνητρο του παιδιού απέναντι στις -βαρετές και δύσκολες κάποιες φορές- ασκήσεις που πρέπει να κάνει. Φέτος κάναμε κάτι απλό αλλά απίστευτα αποτελεσματικό. Το ονομάσαμε "Στόλισε το δέντρο!".
Φτιάξαμε ένα απλούστατο δέντρο από χαρτόνι και καταγράψαμε τις ασκήσεις με αστεία ονόματα σε μονόχρωμες κάρτες. Χρησιμοποιούμε ένα ζάρι χρωμάτων και χρωματιστά κουφέτα. Ρίχνουμε το ζάρι και παίρνουμε την κάρτα του αντίστοιχου χρώματος. Αφού εκτελέσουμε την άσκηση σωστά βάζουμε ένα κουφέτο στο δέντρο και το στολίζουμε. Όσο περισσότερες ασκήσεις κάνουμε, τόσο πιο όμορφο δέντρο φτιάχνουμε και φυσικά, τόσο πιο πολλά κουφέτα θα φάμε στο τέλος της άσκησης ;)


Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αληθινό δεντράκι και όποιο κίνητρο λειτουργεί καλύτερα με κάθε παιδί. Η ευελιξία και η δημιουργικότητα είναι δύναμη! Μην ξεχνάτε πώς κάνοντας αυτό που πρέπει δεν σημαίνει ότι δεν θα κάνουμε και αυτό που θέλουμε και δεν θα περνάμε καλά.


Χαμογελάτε!
Καλά Χριστούγεννα!


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

20 Δεκ 2014

Με Ψαλίδι και Χαρτί! Εξάσκηση της Άρθρωσης της Ομιλίας στο Σπίτι

Illustration by Riza Turker
Τα παιδιά έχουν μία μοναδική ικανότητα: μπορούν να παίξουν με τα πάντα! Η φαντασία τους είναι το μόνο που χρειάζονται για να δημιουργήσουν αυτό που θα τους φέρει χαρά αλλά και θα τα οδηγήσει στον δρόμο προς τη μάθηση.

Όταν με ρωτούν οι γονείς τι παιχνίδια να αγοράσουν για να βοηθήσουν την εξάσκηση της ομιλίας του παιδιού τους στο σπίτι, πέρα από την θεραπεία, η απάντησή μου είναι συνήθως "Χρησιμοποιήστε τα πάντα και μην αγοράσετε τίποτα!". Κι αυτό γιατί ο λόγος είναι παντού! Οι λέξεις και οι ήχοι βρίσκονται στα πάντα γύρω μας και με λίγη ώθηση τα παιδιά μπορούν να τα εντοπίσουν και να τα κάνουν παιχνίδι εξαντλώντας τη δική τους δημιουργικότητα και φαντασία κι εξάπτοντας τη δική μας.

Μία απλή δραστηριότητα που προτείνω συχνά με πολλαπλά οφέλη δεν χρειάζεται τίποτε περισσότερο από πράγματα πο έχετε ήδη στο σπίτι σας:
  • ένα περιοδικό [σημ. στα καταστήματα παιχνιδιών θα βρείτε απίθανους διαφημιστικούς καταλόγους δωρεάν με πολλές εικόνες ;) ]
  • ένα ψαλίδι
  • μία κόλλα στιγμής (προαιρετικά)
  • μαρκαδόρους ή ξυλομπογιές κλπ.
  • μία βάση παιχνιδιού που θα βρείτε εδώ
 
 Δώστε τα υλικά στο παιδί και ζητήστε του να βρει τις εικόνες με τον ήχο που θέλετε να εξασκήσει (π.χ. βρες όλες τις εικόνες που έχουν μέσα |ρ|, όπως η ρόδα, το ρομπότ, η πριγκήπισσα κλπ) ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Έπειτα μπορεί να κόψει την εικόνα ελεύθερα ή σε συγκεκριμένο σχήμα όπως στην βάση και να την κολλήσει πάνω, είτε να ζωγραφίσει αυτό που βρήκε, είτε να γράψει τη λέξη και φυσικά να την επαναλάβει όσες φορές θέλει!

Μέσα από αυτό το τόσο απλό παιχνίδι το παιδί εξασκεί:
  • την άρθρωση της ομιλίας του
  • την ακουστική διάκριση των ήχων της ομιλίας
  • την κατονομασία των αντικειμένων
  • την μνήμη
  • την προσοχή
  • την αντίληψη των σχημάτων
  • τη λεπτή κινητικότητα
  • τη δημιουργικότητα

Διασκεδάστε το λοιπόν!
Illustration via

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...