19 Σεπ 2017

Εσύ τι ξέρεις για την Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή;



Τους τελευταίους μήνες γίνεται μία σημαντική προσπάθεια από 59 αγγλόφωνους ακαδημαϊκούς και κλινικούς επιστήμονες για τον ορισμό, τα διαγνωστικά κριτήρια και την εξεύρεση μίας κοινά αποδεκτής ορολογίας για να καλύψει τις διαταραχές της γλωσσικής ανάπτυξης.

Στο βίντεο η Dr. Dorothy Bishop εξηγεί τη διαδικασία αυτή, τους λόγους για τους οποίους είναι αναγκαίος ο καθορισμός της Αναπτυξιακής Γλωσσικής Διαταραχής και τη σημασία της ενημέρωσης.



Στο παρακάτω βίντεο ο Eddie και ο Dyls (με ελληνικούς υπότιτλους) εξηγούν με απλά λόγια τι είναι η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή σε τρία βήματα:

1. Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή = Δυσκολίες στην ομιλία και/ ή στην κατανόηση του λόγου

2. Είναι κρυμμένη αλλά συχνή καθώς επηρεάζει 2 παιδιά ανά τάξη κι έχει αντίκτυπο στην ανάγνωση και γραφή, στη μάθηση, στις φιλίες και στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

3. Η υποστήριξη μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η υποστήριξη από επαγγελματίες όπως οι λογοθεραπευτές και οι εκπαιδευτικοί είναι πολύ σημαντική.




Συγκεντρωμένες πληροφορίες και πλήρη ενημέρωση για τα νέα δεδομένα θα βρείτε ακολουθώντας τον σύνδεσμο.

Ενημερωθείτε από τα κοινωνικά δίκτυα:
Raise Awareness of Developmental Language Disorder στο Facebook
Raise Awareness of Developmental Language Disorder στο Twitter

Πολλά ευχαριστώ στην Κατερίνα Δρακουλάκη, Λογοθεραπεύτρια για τη σοβαρή κινητοποίηση και ενημέρωση.



Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

21 Ιουλ 2017

1ο Επιστημονικό Συνέδριο Λογοθεραπείας στα Ιωάννινα



Ως μέλος του Συλλόγου Επιστημόνων Λογοπαθολόγων - Λογοθεραπευτών Ελλάδος (ΣΕΛΛΕ) και μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου με μεγάλη χαρά σας ενημερώνω για τη διεξαγωγή του 1ου Επιστημονικού Συνεδρίου Λογοθεραπείας στα Ιωάννινα στις 10-12 Νοεμβρίου 2017.

Η κατάθεση των περιλήψεων έχει αρχίσει και το πρόγραμμα έχει ήδη αρχίσει να δομείται με τη συμμετοχή και την οργάνωση των πολύ αξιόλογων επιστημόνων- μελών της επιστημονικής επιτροπής.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα, τους χώρους διεξαγωγής και τις χρονικές προθεσμίες θα βρείτε στην επίσημη σελίδα του συνεδρίου την οποία παρακαλείσθε να κοινοποιήσετε όπου πιστεύετε πως είναι χρήσιμο.


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Μέλος Οργανωτικής Επιτροπής
1ου Συνεδρίου Λογοθεραπείας
Μέλος ΣΕΛΛΕ

23 Ιουν 2017

10 Δραστηριότητες Κατανόησης Λόγου



Η αντίληψη του λόγου είναι η ικανότητά μας να κατανοούμε τη γλώσσα. Περιλαμβάνει την άντληση πληροφοριών και νοημάτων από τις καθημερινές μας δραστηριότητες (π.χ. πρώτα θα ντυθώ κι έπειτα θα βγω από το σπίτι για να πάω στο σχολείο), από οπτικά ερεθίσματα (π.χ. ο μπαμπάς έβαλε τα παππούτσια του άρα θα βγει έξω), από ήχους και λέξεις (π.χ. η λέξη γάτα σημαίνει το γκρι ζωάκι που έχω στο σπίτι και το χαϊδεύω, η σειρήνα σημαίνει ότι περνά το ασθενοφόρο), από έννοιες όπως είναι εκείνες του χρόνου, του τόπου, του μεγέθους, των χρωμάτων, από τη γραμματική (αλλαγές στις καταλήξεις που αλλάζουν το νόημα των λέξεων), από γραπτές πληροφορίες.

Η κατανόηση του λόγου βασίζεται με τη σειρά της σε άλλες πολύ σημαντικές δεξιότητες όπως:
α)η προσοχή και η συγκέντρωση-να μπορούμε να εστιάσουμε απερίσπαστοι σε μία δραστηριότητα.
β)οι προ-γλωσσικές δεξιότητες-οι χειρονομίες, οι εκφράσεις του προσώπου, η βλεμματική επαφή.
γ)οι κοινωνικές δεξιότητες- η αλληλεπίδραση με τους άλλους λεκτική ή μη, η συμμόρφωση στις κοινωνικές νόρμες.
δ)το παιχνίδι- η ενασχόληση με δραστηριότητες που προκαλούν χαρά και ικανοποίηση στο παιδί με ιδιαίτερο στόχο ή όχι.

Απλοί τρόποι για να ενισχύσουμε την αντίληψη του λόγου στο παιδί είναι:
  1. Βιβλία: Διαβάστε μαζί με το παιδί το αγαπημένο του βιβλίο, κάνετε ερωτήσεις σχετικά με την ιστορία, ζητήστε του να δείξει πράγματα και γεγονότα στις εικόνες.
  2. Εντολές και Οδηγίες: Με τη βοήθεια μίας κούκλας ή γαντόκουκλας δώστε οδηγίες στο παιδί σε ένα παιχνίδι εμποδίων. Η κούκλα μπορεί να του/ της λέει να ανέβει στην καρέκλα ή να κάνει τούμπα, να πάρει ένα πιάτο και να το αφήσει πάνω στο κρεβάτι. Θα είναι πιο αστείο για το παιδί αν κάνετε τη δραστηριότητα εναλλάξ.
  3. Περίπου τυφλόμυγα: Βάλτε σε μία αδιαφανή τσάντα μικροαντικείμενα. Βάλτε μέσα το χέρι και πιάστε ένα αντικείμενο χωρίς να το δείτε. Περιγράψτε στο παιδί πώς είναι αυτό το αντικείμενο και τη χρησιμότητά του, ενώ εκείνο θα πρέπει να μαντέψει τι είναι. Αντίστοιχα, μπορεί να βάλει εκείνο το χέρι του μέσα στη τσάντα και εσείς να προσπαθείτε να μαντέψετε τι είναι κάνοντας ερωτήσεις κλειστού τύπου (“είναι στρόγγυλο”, “το βρίσκω στο μπάνιο;”,
    “είναι καφέ;” κλπ).
  4. Παζλ: Βοηθήστε το παιδί να ολοκληρώσει ένα παζλ που είναι λίγο πιο σύνθετο, συγκεντρώνοντας την προσοχή του σε συγκεκριμένα κομμάτια. Για παράδειγμα, αν το παζλ απεικονίζει μία φάρμα μπορείτε να του πείτε “Βρες τη γάτα. Η γάτα θα μπει δίπλα στην αγελάδα.”. Σημαντικό είναι να μην γίνετε φορτικοί αλλά να είστε παρόντες και να προσφέρετε βοήθεια όπου χρειάζεται.
  5. Αγορά: Παίξτε “σούπερ μάρκετ” μέσα στο σπίτι σας. Δώστε του ένα καλάθι ή μία τσάντα ή ένα παιδικό καρότσι σούπερ μάρκετ και ζητήστε του να συγκεντρώσει αυτά που χρειάζεστε για να μαγειρέψετε ή να ετοιμάσετε μία βαλίτσα ή το μπάνιο του αδερφού του/ της: “Η ζάχαρη είναι στο ντουλάπι” ή “Θέλω το σαμπουάν του μπέμπη, την πετσέτα του και το κίτρινο παπάκι” είναι οδηγίες που μπορούν εύκολα να αλλάξουν βαθμό δυσκολίας και να προσαρμοστούν στις ανάγκες κάθε παιδιού.
  6. Μάζεμα παιχνιδιών: Μετά από μερικές ευχάριστες στιγμές παιχνιδιού με τα παιχνίδια όλα σκορπισμένα στο πάτωμα μπορείτε να ζητήσετε από το παιδί να μαζέψει το καθένα ανάλογα με την κατηγορία στη οποία ανήκει: "Μάζεψε πρώτα τα ζώα/ φρούτα" ή "Τώρα θα μαζέψουμε όλα τα οχήματα που έχουν δύο ρόδες".
  7. Παντομίμα: Είναι ωραίο παιχνίδι για όλη την οικογένεια, όπου ένας δίνει τη λέξη ή φράση ή την εικόνα στο παιδί κι εκείνο θα πρέπει να την περιγράψει χωρίς να μιλήσει, μόνο με τις κινήσεις του σώματος για να μαντέψουν οι άλλοι. Το ίδιο μπορεί να γίνει και ζωγραφίζοντας σαν το Pictionary.
  8. Επιτραπέζια και οικογενειακά παιχνίδια: Το Twister είναι ωραίο παιχνίδι για ενίσχυση εντολών, εκμάθηση των μερώτου σώματος και βασικών εννοιών. Παιχνίδια όπως το Taboo και το Μάντεψε Ποιος είναι ιδανικά για να ενισχυθεί η κατανόηση του λόγου σε μεγαλύτερα παιδιά.
  9. Ψάξε και Βρες: Αυτού του τύπου οι δραστηριότητες υπάρχουν ως βιβλία, εφαρμογές για κινητά και τάμπλετ, είναι ακόμη διαθέσιμα ως εκτυπώσιμες σελίδες στο διαδίκτυο (I Spy). Εναλλακτικά μπορείτε να το παίξετε και με τα σκόρπια στο πάτωμα παιχνίδια ζητώντας από το παιδί να βρει ένα αντικείμενο με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που είναι κρυμμένο ανάμεσα σε άλλα παρόμοια: "Βρες εκείνο που είναι μικρό και στρόγγυλο" ή "Βλέπω το στρατιωτάκι".
  10. Παιχνίδι: Αφήστε το παιδί να οδηγήσει το παιχνίδι και συμμετέχετε δίνοντας τις σωστές πληροφορίες ονομάζοντας αντικείμενα, πράξεις, χαρακτηριστικά έννοιες χώρου και χρόνου με τρόπο ομαλό χωρίς να γίνετε φορτικοί. Ενισχύστε τη δημιουργικότητά του και περάστε καλά.

Καλή Διασκέδαση!


(photo credits CC0 Public Domain) 
Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com


26 Απρ 2017

Παιδική Βιβλιοθήκη: "Ρόζα ο Ροζ Δράκος"

Μέσα στον τραχύ και γκρίζο κόσμο των δράκων πώς άραγε θα ήταν η ζωή ενός μικρού ευαίσθητου και ροζ δράκου;


Η Ρόζα είναι ένα μικρό δρακάκι που γεμίζει με χρώμα τις σελίδες της ιστορίας των δράκων από την πρώτη στιγμή που γεννιέται μέχρι την τελευταία σελίδα του όμορφου αυτού βιβλίου. Είναι ροζ, είναι καλοπροαίρετη, αγαπά τις βόλτες και κάνει φιλίες με όλα τα ζωντανά που συναντά-αντίθετα με τις συνήθειες της κοινωνίας των δράκων. Κι όπως κάθετι ξεχωριστό στον κόσμο τούτο και σε εκείνον τον φανταστικό, αντιμετωπίζεται ως κάτι ξένο, απειλητικό ακόμη κι ενώ βρίσκεται κάτω από την προστασία των γονιών της.

Η Ρόζα είναι παιδί και αντιδρά όπως ένα παιδί. Λειτουργεί αυθόρμητα, κάνει λάθη και μαθαίνει από αυτά. Οι εμπειρίες, τα πλάσματα που συναντά και η προσωπικότητά της, που παρ' όλες τις δυσκολίες δεν αλλάζει, καθορίζουν τις πράξεις της, την οδηγούν και τη βοηθούν να μοιράσει απλόχερα όλη τη χρωματιστή αγάπη που κρύβει μέσα της.

Η Μαρία Καλτσή έφτιαξε τη Ρόζα εμπνεόμενη από τα δικά της παιδιά για να τους εξηγήσει μία αντίστοιχη δύσκολη κατάσταση στον κόσμο τον πραγματικό: "[...] γιατί με τα παραμύθια λέμε τις αλήθειες πιο γλυκά." εξηγεί η ίδια στο blog koukidaki.

Τη δική μας βιβλιοθήκη στολίζει ένα υπογεγραμμένο αντίτυπο της Ρόζας (και είμαστε πολύ περήφανοι για αυτό) καθώς είχα τη χαρά να παραστώ στην παρουσίαση του βιβλίου στα Ιωάννινα και να γνωρίσω την ίδια τη συγγραφέα που, με μάτια συγκινημένα και χαμόγελο πλατύ, μας αφιέρωνε γενναιόδωρα το βιβλίο της.

Η "Ρόζα ο ροζ δράκος" είναι ένα από τα αγαπημένα βιβλία των μεγάααααλων παιδιών (του Δημοτικού δηλαδή). Τραβά αμέσως την προσοχή τους και καθώς διαβάζουμε τις σελίδες εναλλάξ, σχολιάζουν τα τεκταινόμενα, ρωτούν, προβληματίζονται, συζητούν, μοιράζονται δικές τους αντίστοιχες εμπειρίες. Εκτός όμως από τα μηνύματα και την υπέροχη ιστορία, η "Ρόζα ο ροζ δράκος" προσφέρει και δύο απρόσμενα οφέλη σε επίπεδο λόγου που δεν το κρύβω, με εξυπηρετούν πολύ τεχνικά: έχει λέξεις πολυσύλλαβες που χρησιμοποιώ στη θεραπεία στοχεύοντας στη φωνολογία, στην άρθρωση, στη ροή της ομιλίας, στην ανάγνωση, στην ανάπτυξη του λεξιλογίου και έναν αρκετά ικανοποιητικό αριθμό λέξεων με |r| και τα συμπλέγματά του. Ως λογοθεραπεύτρια και βιβλιόφιλη λοιπόν είμαι απολύτως ευχαριστημένη!

Η ανάγνωσή του βιβλίου διαρκεί περίπου 10-15 λεπτά. 

Το βιβλίο "Ρόζα ο ροζ δράκος" της Μαρίας Καλτσή, με την παραμυθένια εικονογράφηση του Διονύση Καραβία από τις εκδόσεις Οσελότος, θα το βρείτε στον Οσελότο Ιωαννίνων και στα μεγάλα βιβλιοπωλεία.


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

17 Μαρ 2017

"Πες Α-ΛΕΥ-ΡΙ!"


"Πες μπάλα. ΜΠΑ-ΛΑ. Αφού την ξέρεις. Κοίτα! Η μπάλα. Πες κι εσύ μπάλα. ΜΠΑ-ΛΑ."
Το μικρούλι παρ' όλο που έχει ακούσει τη λέξη "μπάλα" πέντε φορές δεν λέει τη λέξη αλλά κλαίει γοερά. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας η αγαπημένη του μπάλα είναι ακριβώς μπροστά του, στα χέρια της μαμάς/ του μπαμπά αλλά δεν μπορεί να παίξει μαζί της εφόσον δεν έχει πει τη λέξη που του ζητείται. Αν μπορούσε όμως, θα την έλεγε και όλοι θα ήταν ευτυχισμένοι. Τελικά, το πιθανότερο είναι να του δοθεί η μπάλα και το κλάμα να σταματήσει, είτε πει τη λέξη είτε όχι και η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί χωρίς νόημα.

Όταν πιέζουμε ένα βρέφος που μόλις αρχίζει να μιλά να πει μία λέξη ουσιαστικά το μαθαίνουμε να μιμείται, να επαναλαμβάνει αυτό που του λέμε. Το παιδί μπορεί, όντως να μάθει να ονομάζει αντικείμενα αλλά είναι αληθινά αυτός ο στόχος μας; Μοιάζει με άχρωμη καταλογογράφηση των αντικειμένων του σπιτιού. Εκείνο που είναι σημαντικό είναι να διδάξουμε στο παιδάκι μας την αξία της επικοινωνίας και της αλληλεπίδρασης. Όταν δείχνει ή απλώνει το χέρι στην μπάλα που κρατάμε, επιχειρεί να επικοινωνήσει μαζί μας. Τότε είναι η στιγμή που επιβραβεύουμε αυτή την προσπάθειά του προσφέροντας τη λέξη (και το αντικείμενο) δημιουργώντας τη σύνδεση: "Θέλεις την μπάλα; Πάρε την μπάλα". Του δείχνουμε τη σχέση του αντικειμένου με τη λέξη και όταν είναι έτοιμο θα μας ζητήσει την μπάλα χρησιμοποιώντας και ομιλία. Μέχρι τότε απολαμβάνουμε την μεταξύ μας αλληλεπίδραση και λειτουργούμε ως πρότυπο ομαλής και ευχάριστης επικοινωνίας.

Για να φτάσει ένα παιδί να χρησιμοποιεί λέξεις αυθόρμητα στο λόγο του και να μιλά όπως ένας ενήλικας, περνά από στάδια και το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να τα υποστηρίξουμε και να τα ενισχύσουμε. Και δεν υπάρχει καλύτερος σύντροφος επικοινωνίας από τους γονείς που γνωρίζουν κάθε ανάγκη και επιθυμία του παιδιού τους πριν ακόμη την εκφράσει. Έχουμε ρόλο υποστηρικτικού συνομιλητή, όχι στρατηγού. Επίσης, ποτέ δεν πρέπει να στερούμε βασικές ανάγκες από το παιδί με στόχο να του διδάξουμε λέξεις (πχ. νερό ή φαγητό). Όταν το παιδάκι κλαίει γιατί θέλει κάτι το βοηθάμε να δείξει αυτό που θέλει κι έτσι ενισχύουμε τις δεξιότητες της επικοινωνίας του λίγο περισσότερο. Αντίστοιχα όταν δείχνει αυτό που θέλει, το βοηθάμε να χρησιμοποιήσει μαζί κι ένα νόημα ή ήχο. Όταν μαθαίνει να χρησιμοποιεί λέξεις μπορούμε να του δώσουμε δύο επιλογές για να επιλέξει αυτό που θέλει. Όταν βλέπουμε ότι το παιδί εξελίσσεται και η γλώσσα του αναπτύσσεται σε όλα τα επίπεδα, σταδιακά αποσύρουμε την υποστήριξή μας και τα πλεονάζοντα ερεθίσματα στρώνοντας τον δρόμο για τον ανεξάρτητο, αυθόρμητο λόγο.

Τα παιδιά μαθαίνουν να μιλούν, να επικοινωνούν και αναπτύσσουν τις γλωσσικές δεξιότητές τους ομαλά και φυσικά μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους σε απλές καταστάσεις ρουτίνας. Χαρείτε αυτές τις πολύτιμες στιγμές και περάστε καλά μαζί χωρίς να πιέζετε και να πιέζεστε.

Εάν παρατηρήσετε αργή εξέλιξη στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού σας, επικοινωνήστε με έναν λογοθεραπευτή/ λογοθεραπεύτρια για μία πρώιμη αξιολόγηση του λόγου του/ της. 

Photo: CC0 Public Domain via Pixabay

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

1 Μαρ 2017

Παιδική Βιβλιοθήκη: "ΛΙΝΑ"




Η ΛΙΝΑ είναι ένα εξάχρονο κορίτσι και όπως όλα τα παιδιά έχει τις απορίες και τους προβληματισμούς της ηλικίας της. Έχει έναν μικρούλη αδερφό, καλούς φίλους, δεν της αρέσουν τα μαθηματικά ενώ αγαπάει το τζούντο και τον γάτο της τον Αχιλλέα. Σύμμαχοι στις αναζητήσεις της είναι οι γονείς της, η δασκάλα, η γιαγιά και ο παππούς και, φυσικά, οι φίλοι της.



Η Silvia Serreli έγραψε και εικονογράφησε μία σειρά βιβλίων για παιδιά με όμορφες λέξεις, απλή γραφή, απλωμένη ανάμεσα σε χρωματιστές εικόνες που εμπλουτίζουν το κείμενο με συναίσθημα και συμπληρώνουν ευχάριστα την ιστορία.

Η σειρά αποτελείται από πέντε τόμους που εξερευνούν διαφορετικές καθημερινές εμπειρίες που τα περισσότερα παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας συναντούν:

1. Πόσο ζυγίζει ένα ψέμα;
2. Τι έχει η μαμά μέσα στην κοιλιά της;
3. Σε ποιον αρέσουν τα λαχανικά;
4. Ποιος φοβάται τα πειράγματα;
5. Κι αν δεν τα καταφέρω;



Κάθε βιβλίο και μία σύντομη ιστορία με την εμπειρία της μικρής Λίνας σχετικά με το θέμα που την απασχολεί, από τη σημασία της αλήθειας μέχρι την αυτοπεποίθηση. Κάθε ιστορία και μία τρυφερή, ήρεμη και ρεαλιστική λύση του εκάστοτε προβλήματος μέσα από συζητήσεις, παραδείγματα, αστεία και πολλή αγάπη χωρίς διδακτικό τόνο και βαρετές συμβουλές. Η Λίνα μαθαίνει τον κόσμο γύρω της, τους ανθρώπους και τα συναισθήματά της έχοντας δίπλα της την οικογένεια και τους φίλους και μοιράζεται αυτή τη λύση με τους μικρούς βιβλιόφιλους.


Τα βιβλία της Λίνας ("οι Λίνες", όπως τα λέμε εμείς) έφτασαν στα χέρια μας πέρυσι τον Φεβρουάριο και τα παιδιά τα υποδέχτηκαν με σπάνιο ενθουσιασμό. Λατρεύουν τα χρωματιστά εξώφυλλα και την εικονογράφηση και πολλά ταυτίζουν δικές τους εμπειρίες με εκείνες της μικρής ηρωίδας. Διαβάζουμε τα βιβλία της Λίνας καθημερινά, σχεδόν σε κάθε συνεδρία γιατί εκείνα το ζητούν και αισίως έχουν φτάσει στο Top 10 των πιο πολυδιαβασμένων βιβλίων μας. Κάθε ιστορία ξεδιπλώνεται σε 35 σελίδες και η αφήγησή της κρατά λιγότερο από 5 λεπτά.



Τα βιβλία με ηρωίδα τη ΛΙΝΑ της Silvia Serreli κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Χάρτινη Πόλη και μαθαίνω πως οι περιπέτειές της συνεχίζονται :)

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

2 Φεβ 2017

Διεθνής Συμφωνία για τη Διάγνωση των Παιδιών με Προβλήματα στη Γλωσσική Ανάπτυξη


Η έλλειψη μιας συμφωνίας σχετικά με τα κριτήρια και την ορολογία σχετικά με τις δυσκολίες λόγου παιδιών επηρεάζει την πρόσβαση σε υπηρεσίες αλλά και εμποδίζει την έρευνα και την κλινική πράξη. Μια διεθνής ομάδα αποτελούμενη από 57 ειδικούς (CATALISE panel), η οποία συμπεριελάμβανε λογοθεραπευτές, (σχολικούς) ψυχολόγους, παιδιάτρους, ψυχιάτρους, εκπαιδευτικούς και εκπροσώπους φιλανθρωπικών οργανώσεων υπό την ηγεσία της καθηγήτριας Dorothy Bishop, έχει καταλήξει σε μια συμφωνία.
Η ομάδα συμφώνησε ο όρος ‘Γλωσσική διαταραχή’ (language disorder) να αναφέρεται σε παιδιά με δυσκολίες λόγου που δημιουργούν εμπόδια στην επικοινωνία ή στη μάθηση στην καθημερινότητά τους και όπου είναι γνωστό από την έρευνα ότι τα παιδιά αυτά είναι απίθανο να ξεπεράσουν τις δυσκολίες μόνα τους.
Η ομάδα συμφώνησε επίσης ο όρος Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή (developmental language disorder) για τις περιπτώσεις όπου η γλωσσική διαταραχή δεν σχετίζεται με άλλη γνωστή βιοϊατρική κατάσταση όπως:
  • Διαταραχές αυτιστικού φάσματος
  • Επίκτητες δυσκολίες λόγου μετά από εγκεφαλική βλάβη
  • Επίκτητη επιληπτική αφασία στην παιδική ηλικία
  • Ορισμένες νευροεκφυλιστικές διαταραχές
  • Γενετικές διαταραχές όπως το σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση
  • Δυσκολίες του προφορικού λόγου σχετιζόμενες με απώλεια ακοής
Στην περίπτωση που ένα παιδί έχει μια από τις προαναφερθείσες διαγνώσεις, η ομάδα συστήνει τη διάγνωση Γλωσσική Διαταραχή που σχετίζεται με Χ (όπου Χ μια από τις ανωτέρω διαγνώσεις).

Επιπλέον, συμφωνήθηκε ότι
(1) Διάγνωση ΑΓΔ μπορεί να δοθεί ακόμη κι αν το παιδί έχει παράγοντες κινδύνου όπως:
  • Οικογενειακό ιστορικό
  • Αγόρι
  • Χαμηλό κοινωνικοοικονομικό στάτους
  • Χαμηλό μορφωτικό επίπεδο γονέων
  • Παραμέληση ή κακοποίηση
  • Προβληματικό περιγεννητικό και προγεννητικό ιστορικό
(2) ΑΓΔ μπορεί να συνυπάρχει με άλλες νευροαναπτυξιακές διαταραχές και μια διάγνωση ΑΓΔ μπορεί ακόμη να δοθεί. Αυτές οι διαταραχές συμπεριλαμβάνουν δυσκολίες στους παρακάτω τομείς:
  • Προσοχή (π.χ. ΔΕΠΥ)
  • Κίνηση (π.χ. δυσπραξία, δυσαρθρία)
  • Γραφή και ανάγνωση
  • Ομιλία
  • Εκτελεστικές λειτουργίες
  • Προσαρμοστική συμπεριφορά
  • Δυσκολίες συμπεριφοράς
  • Ακουστική επεξεργασία
  • Νοητική υστέρηση
(3) Η ΑΓΔ δεν απαιτεί αναντιστοιχία μεταξύ γλωσσικών και μη γλωσσικών ικανοτήτων. Η παρακάτω εικόνα (σχήμα 1) δείχνει τα ερωτήματα που μπορεί να τεθούν για να δοθεί μια διάγνωση ΑΓΔ ή ΓΔ (παρμένη από το άρθρο).



Ο όρος Ανάγκες Ομιλίας, Λόγου και Επικοινωνίας διατηρείται σαν μια ευρεία κατηγορία που περιλαμβάνει όλα τα παιδιά με ΑΓΔ και Γλωσσική Διαταραχή, αλλά επίσης περιλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα παιδιά που έχουν δυσκολίες ομιλίας, λόγου και επικοινωνίας για οποιοδήποτε λόγο. Αυτός ο όρος θεωρείται χρήσιμος για οποιονδήποτε στοχεύει να οργανώσει υπηρεσίες παροχής θεραπείας. Η σχέση μεταξύ των διαφορετικών διαγνώσεων καταδεικνύεται στο σχήμα 2:



Περίληψη
Susan Ebbels
 Μετάφραση
Κατερίνα Δρακουλάκη
Λογοθεραπεύτρια, MSc
katerina.drakoulaki@gmail.com 
Twitter @KDrakoulaki


Σχετική βιβλιογραφία:
  1. Bishop DV, Snowling MJ, Thompson PA, Greenhalgh T, CATALISE-2 consortium.(2016) CATALISE: a multinational and multidisciplinary Delphi consensus study of problems with language development. Phase 2. Terminology. PeerJ Preprints4:e2484v1 https://doi.org/10.7287/peerj.preprints.2484v1
  2. Bishop, D. V. M., Snowling, M. J., Thompson, P. A., Greenhalgh, T., & The CATALISE Consortium. (2016). CATALISE: a multinational and multidisciplinary Delphi consensus study. Identifying language impairments in children. PLOS One, 11(7), http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0158753
  3. Ebbels, S. (2014) Introducing the SLI debate.International Journal of Language and Communication Disorders. 49, 377-380. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1460- 6984.12119/full

11 Ιαν 2017

Facepalm: Μικρό Χρονικό μιας Μεγάλης Άρνησης



Θα ήθελα το πρώτο μου κείμενο για το 2017 να μη διαφέρει από τη θεματική των προηγούμενων και να είναι γεμάτο λέξεις που προσφέρουν λύσεις και χαρά. Τα γεγονότα όμως των ημερών έχουν απλωθεί, μας έχουν κατακλύσει και έχουν κατακαθίσει πάνω μας σαν πίσσα.

Φυσικά μιλώ για τις αλλαγές στην Ειδική Αγωγή και τη σύναψη συμβάσεων των θεραπευτών με τον ΕΟΠΥΥ. Για όσους δεν είστε εξοικειώμενοι με το θέμα, το χρονικό εκτυλίσσεται εν συντομία κάπως έτσι: Στις 23/12/2016 κλήθηκαν οι επαγγελματικοί μας Σύλλογοι από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης του ΕΟΠΥΥ με την πρόθεση να προχωρήσει η υπογραφή σύμβασης από τους επαγγελματίες έως την 1/1/2017. Ακολούθησαν αντιδράσεις από τους εκπροσώπους των Συλλόγων μας για τον βεβιασμένο χαρακτήρα της διαδικασίας και τους ίδιους τους όρους της σύμβασης. Εν ολίγοις, η υπογραφή της σύμβασης υποχρεώνει τον συμβαλλόμενο θεραπευτή να αποζημιώνεται ο ίδιος για τις υπηρεσίες που παρέχει στα παιδιά από τον ΕΟΠΥΥ αποκλειστικά και όχι από τους γονείς, με καθυστέρηση 90 ημερών στην καλύτερη περίπτωση, με προκαθορισμένο ποσό αποζημίωσης που ο ΕΟΠΥΥ θα περικόψει δύο φορές μέσω διαδικασιών clawback και rebate. Καταλήγει δηλαδή να πληρώνεται για τις υπηρεσίες που θα παρέχει στους ασφαλισμένους 3-4 (;) φορές το χρόνο από τον ΕΟΠΥΥ, χωρίς να μπορεί να ορίσει το ύψος της αμοιβής του, ενώ θα είναι υποχρεωμένος να κάνει έκπτωση (αδιευκρίνιστη) στον ΕΟΠΥΥ ο οποίος δικαιούται να περικόψει αναδρομικά κι άλλο την αποζημίωση που χρωστά στον θεραπευτή εάν οι συνολικές δαπάνες του κλάδου ξεπερνούν τον προϋπολογισμό του. Παράλληλα βέβαια ο θεραπευτής καλείται να καλύψει όλες τις τρέχουσες δαπάνες της επιχείρησης του και τις οικονομικές του υποχρεώσεις απέναντι στο κράτος αλλά και να κρατά υψηλό επίπεδο υπηρεσιών (μέσω της κατάλληλης υλικοτεχνικής υποδομής και της εκπαίδευσής του). Εκτός αυτών το κείμενο της σύμβασης βρίθει ασαφειών καθώς-όπως φαίνεται από την ανάγνωσή του αλλά και από δηλώσεις σημαντικών στελεχών του ΕΟΠΥΥ- ελάχιστα πράγματα γνωρίζουν οι ιθύνοντες για την Ειδική Αγωγή και τον τρόπο που γίνονται οι θεραπείες και -ίσως ίσως- να μην σκέφτηκαν καν τι αντίκτυπο θα έχει όλη αυτή η ιστορία στα ίδια τα παιδιά και τις οικογένειές τους στη μέση της θεραπευτικής χρονιάς στην παρούσα οικονομική συγκυρία που επηρεάζει τους πάντες. Όπως μάθαμε σε πρώιμο στάδιο πρόκειται για "μνημονιακή δέσμευση", οπότε είναι κάτι προαποφασισμένο και αδιαπραγμάτευτο.


Το ζήτημα τέθηκε σε "δημόσια διαβούλευση" (τα εισαγωγικά δεν μπήκαν τυχαία) για 5 (!) ημέρες συμπεριλαμβανομένων των αργιών των Χριστουγέννων όπως και κληθήκαμε να στείλουμε με email τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις μας στο ed-eid.agogi@eopyy.gov.gr. Το αν διαγράφηκαν ή καταχωνιάστηκαν άμα τη εμφανίσει σε κάποιον απαρχαιωμένο κρατικό σέρβερ είναι άλλο ζήτημα. Τα αποτελέσματα της διαδικασίας πάντως δε δείχνουν αν έλαβε κανείς υπόψιν τις προτάσεις και τους προβληματισμούς μας.

Ακολούθησαν έκτακτες συνελεύσεις των Συλλόγων που εξέδωσαν Δελτία Τύπου [Κοινό ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ συλλόγων και σωματείων επαγγελματιών - επιστημόνων και νομικών προσώπων που παρέχουν υπηρεσίες Ειδικής Αγωγής, Κοινό Δελτίο Τύπου (03/01/2017), Δελτίο Τύπου-Ανακοίνωση Συλλόγου Ελλήνων Εργοθεραπευτών (07/01/2017) ], συναντήσεις με τους ιθύνοντες του ΕΟΠΥΥ και συναντήσεις των θεραπευτών σε τοπικό επίπεδο- τα περισσότερα από τα οποία μέσα στην εορταστική περίοδο. Δημοσιεύτηκαν ανοιχτές επιστολές προς τους γονείς και τους φορείς τους οποίους αφορά άμεσα το ζήτημα [Ανοιχτή επιστολή προς γονείς και φορείς του Συλλόγου Επιστημόνων Λογοπαθολόγων Λογοθεραπευτών Ελλάδος (ΣΕΛΛΕ), Ανοιχτή επιστολή προς γονείς του Πανελληνίου Συλλόγου Λογοπεδικών Λογοθεραπευτών] και άμεσα υπήρξε αντίδραση και από τους ίδιους τους γονείς που κοινοποίησαν Ανοιχτή Επιστολή-Παρέμβαση για την Ειδική Αγωγή Άτυπης ομάδας 61 Γονέων με παιδιά που χρήζουν Ειδικής Αγωγής.

Παράλληλα ξεκίνησε ψήφισμα στο Avaaz.org για την Ειδική Αγωγή από τους Φορείς Ειδικής Αγωγής με σκοπό να κατατεθούν οι υπογραφές στο Υπουργείο Υγείας. Επίσης τη Δευτέρα 16/01/2017 στις 9 π.μ οι φορείς της Ειδικής Αγωγής οργανώνουν παράσταση διαμαρτυρίας έξω από το Υπουργείο Υγείας στην Αθήνα και έξω από το Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης, στη Θεσσαλονίκη.

Βέβαια το θέμα δεν αφορά αποκλειστικά τα οικονομικά των ιδιωτών θεραπευτών. Στην Ελλάδα υπάρχουν ελάχιστες θέσεις θεραπευτών στον δημόσιο τομέα και οι θεραπείες βασίζονται εξολοκλήρου στους ιδιώτες. Εάν προχωρήσει το νέο καθεστώς, οι γονείς που ήδη βρίσκονται σε δυσμενή οικονομική κατάσταση θα πρέπει πλέον να επιλέξουν ανάμεσα στον θεραπευτή που είναι συμβεβλημένος και τους εξυπηρετεί οικονομικά -και μάλιστα μέσω του δημόσιου ασφαλιστικού φορέα που ούτως ή άλλως πληρώνουν ακριβά- ανεξάρτητα από άλλα κριτήρια και στον μη συμβεβλημένο θεραπευτή που πιθανόν (ή και όχι) είναι πιο κατάλληλος για τη θεραπεία του παιδιού τους λόγω εξειδίκευσης και ιδιοσυγκρασίας. Η πολύτιμη θεραπευτική σχέση κινδυνεύει να γίνει εμπορική συναλλαγή και η ίδια η έννοια της θεραπείας να μπει σε βιομηχανική ροή άκριτα αφού ο ανίδεος-με-την-ειδική-αγωγή ΕΟΠΥΥ καθορίζει πλέον ακόμη και τη χρονική διάρκεια κάθε συνεδρίας. Επιπλέον, ο αριθμός των εργαζόμενων θεραπευτών θα έχει ήδη μειωθεί, οπότε το κριτήριο της διαθεσιμότητας λαμβάνει σημαντικό ρόλο: επιλέγεται ο θεραπευτής που βρίσκεται πιο κοντά, με την προϋπόθεση βέβαια ότι υπάρχει κάποιος κοντά.

Όλα αυτά που διαβάζετε είναι ελάχιστες πολύ βασικές πληροφορίες και κάποιες λίγες σκόρπιες προσωπικές σκέψεις -του πυρετού και του θυμού- συμπυκνωμένες. Αυτή τη στιγμή τα γεγονότα τρέχουν και αποκτούν και πολιτικές προεκτάσεις. Για να αποκτήσετε σφαιρική άποψη πρέπει να παρακολουθήσετε το θέμα από την αρχή, να μελετήσετε το κείμενο της σύμβασης, τα δελτία τύπου αλλά και τα -λιγοστά για τη σημασία του θέματος- δημοσιεύματα του τύπου.

Ακούγεται δυστοπικό όλο αυτό, με τον ΕΟΠΥΥ να αποκτά υπόσταση στη θέση ενός Μεγάλου Αδελφού που ορίζει κάθε κίνηση και πράξη εκείνων που θα αποφασίσουν να συνεργαστούν μαζί του αλλά επηρεάζει αρνητικά κι εκείνους που θα απορρίψουν την πρότασή του με τελικούς αποδέκτες τους άμεσα ενδιαφερόμενους: τους ασφαλισμένους. Εδώ και ημέρες συζητώ με συναδέλφους και διαβάζω τις σκέψεις που μοιράζονται στα κοινωνικά δίκτυα, μιλώ με γονείς αλλά και ανθρώπους που δεν έχουν άμεση σχέση με την ειδική αγωγή. Δεν βρέθηκε ούτε ένας άνθρωπος να πει πως έχω άδικο να στεναχωριέμαι, να θυμώνω και πως αυτό που γίνεται είναι καλό. Είναι η κοινή λογική μα ποιος τη λογαριάζει τελικά;
 


Προσωπικά δεν αντιμετώπισα κανένα δίλημμα εξαρχής. Η μη υπογραφή της σύμβασης είναι ο μόνος δρόμος που μπορώ και θέλω να ακολουθήσω. Προτιμώ να εργαστώ με τους δικούς μου όρους, να μπορώ να κρίνω το καλό των ασθενών μου με επιστημονικά και όχι με διοικητικά κριτήρια, να κοστολογώ εγώ την εργασία μου και να μη ζω με το μόνιμο άγχος της εξάρτησής μου από έναν δημόσιο φορέα που ευτελίζει το έργο μου. Θα συνεχίσω να κάνω τη δουλειά μου αξιοπρεπώς με τον καλύτερο τρόπο που μπορώ κάτω από αυτές τις συνθήκες, θα συνεχίσω να καταρτίζομαι στο μέτρο το δυνατόν, θα δημιουργώ ελεύθερα και θα τιμήσω αυτούς που μου εμπιστεύονται και αυτούς που θα μου εμπιστευτούν τα παιδιά τους. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι σύντομα θα αναγκαστώ να σταματήσω να κάνω αυτό που αγαπώ με τον τρόπο ή στον τόπο που το κάνω τώρα.

Πιστεύω πως είναι πολλοί οι θεραπευτές που σκέφτονται με παρόμοιο τρόπο. Και πολλοί που σκέφτονται το αντίθετο γιατί βλέπουν τον δικό τους μονόδρομο. Δεν αδικώ κανέναν. Το δίλημμα το οποίο μας τέθηκε είναι άηθες και άδικο, προκάλεσε σε όλους τους εμπλεκόμενους αφόρητο άγχος, φόβο, θυμό και εξακολουθεί να καταναλώνει πολύ από τον πολύτιμό μας χρόνο που κανονικά θα έπρεπε να αφιερώνεται στα παιδιά μας 100%. Επηρεαζόμαστε όλοι με τον ίδιο τρόπο αλλά η απόφασή μας θα επηρεάσει και τους υπόλοιπους. Η απαισιόδοξη πλευρά μου προβλέπει πως η σύμβαση είναι μία τελειωμένη υπόθεση: θα περάσει ως έχει και ό,τι και να κάνουμε δεν θα αλλάξει τίποτε ούτε στο ελάχιστο, κάποιοι θα την υπογράψουν και δεν θα αντέξουν το βάρος της τελικά. Η αισιόδοξη πλευρά μου ελπίζει πως η συλλογική αυτή προσπάθεια που γίνεται θα μας ενώσει -επιτέλους- και πως ίσως από όλη αυτή την περιπέτεια να βγουν και πολλα καλά αποτελέσματα-τέτοια που μόνο η ομαδική αντίδραση και συνεργασία μπορεί να προσφέρει. Οι θεραπευτές ξέρουμε να λύνουμε προβλήματα, όχι να δημιουργούμε. Αγαπούμε τη δουλειά μας, αγαπούμε τα παιδιά μας και τις οικογένειές τους και δεν θα αφήσουμε κανέναν να τους πειράξει.

Πριν κλείσω αυτό το μακροσκελές κείμενο ήθελα να ευχαριστήσω δημόσια όλους εκείνους τους συναδέλφους-θεραπευτές που αφιέρωσαν πολύ προσωπικό τους χρόνο σε συναντήσεις, οργανώνοντας, γράφοντας, συζητώντας, ενημερώνοντας, όντας ή μη άμεσα ενδιαφερόμενοι, για το δικό μου, δικό σου, δικό τους καλό. Για το καλό όλων. Μπράβο σας και να ξέρετε ότι ό,τι κάνετε εκτιμάται και είναι πολύ σημαντικό για όλους. Κι ένα ακόμη τεράστιο μπράβο στους γονείς που συνεχίζουν να παλεύουν για τα δικαιώματα των παιδιών τους παρ'όλο που βάλλονται πανταχόθεν.
Είμαστε μαζί και όλα θα πάνε καλά.


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com
  

10 Νοε 2016

Στρατηγικές Ανάκλησης Λέξεων στην Αφασία



Ένα από τα πιο κοινά προβλήματα λόγου για τα άτομα με αφασία είναι το να μπορέσουν να βρουν την κατάλληλη λέξη. Συνήθως γεμίζουν το κενό με ακατάληπτες ή εμβόλιμες λέξεις/ φράσεις ("Νααυτότοπώςτολένε") που, επειδή στερούνται νοήματος, διακόπτουν τη μεταφορά του μηνύματος και παρεμβαίνουν στην ομαλή επικοινωνία. 

Όποτε συμβαίνει αυτό, εγείρεται η ανάγκη της εφαρμογής μίας στρατηγικής που θα σας βοηθήσει θυμηθείτε τη ζητούμενη λέξη και να μεταφέρετε αυτό που θέλετε να πείτε χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Οι στρατηγικές είναι τεχνικές που χρησιμοποιούμε για να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη και να αποφύγουμε προβλήματα που μπορεί να προκύψουν, όπως να πάρουμε μαζί μας ομπρέλα μία συννεφιασμένη μέρα ή να χαμηλώσουμε την ένταση της τηλεόρασης για να ακούσουμε τι μας λέει κάποιος στο τηλέφωνο.

Μπορείτε να επιλέξετε οποιαδήποτε στρατηγική σας ταιριάζει ενώ καλό είναι να τις εξασκήσετε αρχικά όλες μέχρι να βρείτε ποια σας βοηθά περισσότερο. Φυσικά, μπορείτε να χρησιμοποιείτε περισσότερες από μία, σύμφωνα με τις ανάγκες σας. Κάθε στρατηγική δίνει διαφορετικά στοιχεία στον ακροατή για αυτό που θέλετε να πείτε ενώ επιλέγει διαφορετικά κανάλια στην προσέγγιση της λειτουργίας του εγκεφάλου σας.


1. Το πρώτο γράμμα: Προσπαθήστε να θυμηθείτε από ποιο γράμμα αρχίζει η λέξη. Στην ανάγκη πείτε μέσα σας το αλφάβητο μέχρι να βρείτε το γράμμα που σας θυμίζει κάτι. Ακόμη και να το "γράψετε" στον αέρα ή στην παλάμη σας.
"Θέλω να αγοράσω... (σχηματίζει λ στον αέρα)...λουλούδια."

2. Καθυστέρηση: Κερδίστε χρόνο κάνοντας μία παύση ή χρησιμοποιώντας μία εμβόλιμη λέξη ή φράση ως μοχλό καθυστέρησης μέχρι να βρείτε τη λέξη.
"Θέλω να αγοράσω... μισό λεπτό... εεεεεεε.... λουλούδια."

3. Περιγραφή: Δώστε πληροφορίες σχετικά με την όψη, τη λειτουργία ή τη σημασία αυτής της λέξη στον ακροατή. Ακόμη κι αν δεν καταλάβει αμέσως τι εννοείτε, μπορεί να βοηθηθείτε να θυμηθείτε ο ίδιος/ η ίδια τη λέξη.
"Θέλω να αγοράσω... αυτά που βάζουμε στο βάζο."

4. Συνώνυμα/ Αντίθετα: Χρησιμοποιείστε μία λέξη που έχει παρόμοια σημασία με αυτό που ψάχνετε ή αντίθετη σημασία με αυτή.
"Θέλω να αγοράσω... άνθη."

5. Νοήματα: Με τα χέρια σας δείξτε τη λειτουργία ή την όψη του αντικειμένου ή της λέξης γενικά.
"Θέλω να αγοράσω... (κάνει πως κρατά μπουκέτο και μυρίζει λουλούδια)."

6. Ζωγραφική: Έχετε πάντα μαζί σας ένα μικρό σημειωματάριο και ζωγραφίστε ένα σκίτσο αυτού που εννοείτε.
"Θέλω να αγοράσω... (ζωγραφίζει ένα λουλούδι)."

7. Συσχέτιση: Δοκιμάστε να βρείτε κάτι που να σχετίζεται με λέξη, κάτι που να έχει παρόμοια λειτουργία ή μια άλλη σχετική λέξη ώστε να περιορίσετε τις πιθανές επιλογές του ακροατή.
"Θέλω να αγοράσω... όχι χόρτα, πιο όμορφα." 

8. Κατηγοριοποίηση: Αναφέρετε ένα γενικότερο θέμα ή μία κατηγορία στην οποία ανήκει η συγκεκριμένη λέξη. Έτσι θα βοηθήσετε τον ακροατή να περιορίσει τις επιλογές δίνοντάς τους ένα συγκεκριμένο πλαίσιο.
"Θέλω να αγοράσω... είναι φυτά."

9. Αναζήτηση: Ψάξτε να βρείτε αν η λέξη είναι γραμμένη κάπου είτε στο περιβάλλον, είτε στο βιβλίο επικοινωνίας σας, είτε στο σημειωματάριο.
"Θέλω να αγοράσω... (κοιτά την πινακίδα) λουλούδια."

10. Αναβολή: Αφήστε το για μετά. Εφόσον άλλη τεχνική δεν βρήκε το στόχο της, αφήστε τον εγκέφαλο να επιλύσει μόνος του το πρόβλημα ενώ ασχολείται με κάτι άλλο. Αργότερα που θα επιστρέψετε στο θέμα είναι πολύ πιθανό να θυμηθείτε πιο εύκολα τη λέξη.
"Θέλω να αγοράσω... (σκέφτεται) ...καλά άσ' το θα σου πω μετά."


Και μην ξεχνάτε πως η επικοινωνία θέλει δύο (τουλάχιστον). Ο συνομιλητής σας κι εσείς είστε εξίσου σημαντικοί και έχετε τον ίδιο στόχο: να επικοινωνήσετε μεταξύ σας με επιτυχία.
   

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία
  • Ennis, M. R. (2001). Comprehension Approaches for Word Retrieval Training in Aphasia. Perspect Neurophysiol Neurogenic Speech Lang Disord, 11(2), 18-23.
  • Kendall, D. L., Oelke, M., Brookshire, C. E., & Nadeau, S. E. (2015). The Influence of Phonomotor Treatment on Word Retrieval Abilities in 26 Individuals With Chronic Aphasia: An Open Trial. J Speech Lang Hear Res, 58(3), 798-812.
  • Patterson, J. P. (2001). The Effectiveness of Cueing Hierarchies as a Treatment for Word Retrieval Impairment. Perspect Neurophysiol Neurogenic Speech Lang Disord, 11(2), 11-18.


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

1 Οκτ 2016

Ιστορίες του Φθινοπώρου


 
Το φθινόπωρο για μένα ήταν πάντα η εποχή των ιστοριών. Είχα τη χαρά να μεγαλώσω με έναν παππού που ήξερε πολλά κι ωραία παραμύθια και είχε τον τρόπο να τα αφηγείται με όρεξη και ζωντάνια. Οι ιστορίες του, αληθινές ή μη, μύριζαν τσίπουρο κι απόβροχο, είχαν τη γεύση του κάστανου και σηματοδοτούσαν την έναρξη της πιο ωραίας περιόδου: της εποχής του σχολείου, της σόμπας και του μέσα. Ήταν πολύ διαφορετικές από τις ιστορίες του καλοκαιριού. Πιο ζεστές, πιο αληθινές, πιο ζωντανές. Και ήταν ωραία η στιγμή μετά από κάθε ιστορία που το μυαλό και η καρδιά είναι ακόμη μέσα σε αυτή, η στιγμή που ως παιδί ονειρευόμουν να γίνω, όχι σαν τον τρίτο γιο, τον μικρότερο που σκοτώνει τη λάμια και γίνεται ήρωας, ούτε σαν τον παμπόνηρο Χότζα που κατέληγε πάντα να έχει δίκιο, ούτε ακόμη σαν την κόρη που γνωρίζει τα πάντα και σώζει το παλικάρι για τη σώσει κι εκείνος, αλλά σαν τον παππού μου: να χαρίζω όνειρα.

Σήμερα δεν εγκαταλείπω την ονειροπόληση αλλά βρίσκομαι σε διαφορετική θέση. Αφηγούμαι ιστορίες στα παιδιά, τους μικρούς μου μαθητές κάθε μέρα. Συνήθως ιστορίες άλλων. Ταξιδεύουν. Φαίνεται στα μάτια τους που σπάνια βλεφαρίζουν, στο ανοιχτό τους στόμα, στη κομμένη τους ανάσα. 

Αναπόφευκτα έρχεται η ώρα να φτιάξουν τη δική τους ιστορία. Γιατί δεν αφηγούμαι στα παιδιά για να προβάλλω τις δικές μου εμπειρίες. Εμφορούμαι από αυτές και πλέον αναγνωρίζω στις ιστορίες ένα ακόμη γνώρισμα πολύ σημαντικό: είναι ένα καταπληκτικό γλωσσικό εργαλείο. Η αφήγηση οργανώνει τη γλώσσα σε όλους τους τομείς της: εμπλουτίζει το λεξιλόγιο, βελτιώνει τη μορφο-σύνταξη, οργανώνεται σε συγκεκριμένο σημασιολογικό πλαίσιο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση της φωνολογικής καλλιέργειας, τον εμπλουτισμό της προσωδίας, ακόμη και τη βελτίωση του ρυθμού ομιλίας αλλά και τη μη λεκτική σωματική συμπεριφορά και τις γνωστικές ικανότητες.

Είναι πιο εύκολο για ένα παιδί να αφηγηθεί έχοντας ένα ερέθισμα οπτικό, λεκτικό, ακουστικό, μια αίσθηση ή μια μυρωδιά. Ξέρει από πού να ξεκινήσει και ήδη δημιουργεί στο μυαλό του/ της ένα πλάνο, διάχυτους χαρακτήρες και σκόρπια γεγονότα που καλείται να οργανώσει σε λέξεις κατάλληλες, τοποθετημένες σωστά ώστε να βγάζουν νόημα, στολισμένες έτσι που να φτιάχουν εικόνες στον αέρα και να γεμίζουν το δωμάτιο.

Πόσο δύσκολο είναι αυτό αλήθεια για έναν μικρούλη/ μία μικρούλα με δυσκολίες σε οποιοδήποτε επίπεδο λόγου; Πολύ. Αφάνταστα. Τρομακτικά κάποιες φορές. Είναι όμως μια λύτρωση πρωτόγνωρη όταν αρχίζει η ιστορία να ξετυλίγεται από το στόμα τους. Με όποιον τρόπο. Με όποια δυσκολία και στην αρχή χωρίς τα στολίδια που βάζουμε στις λέξεις. Έχουν δημιουργήσει κάτι δικό τους, μοναδικό, με κομμάτια της δικής τους φαντασίας, με λέξεις άκριτες, δικές τους κι αυτές και τη δική τους φωνή. Και είναι η χαρά τους τόσο πολλή, αφάνταστη, τρομακτική κάποιες φορές που καταλήγει πάντα στο "να πούμε άλλη μία;". Κι έτσι το εργαλείο μας γίνεται παιχνίδι και πλημμυρίζει την ψυχή και το μυαλό και φτιάχνει γλώσσα.

Τα ερεθίσματα που χρησιμοποιούμε εμείς είναι σχεδόν τα πάντα, ανάλογα με το τι θέλουμε να πετύχουμε: αντικείμενα που έχουμε στο δωμάτιο, παιχνίδια αλληλουχίας, τις κυβοϊστορίες του Rory, εικόνες σκηνικών, ουσιαστικών, ενεργειών, ζωγραφική, κατασκευές, μουσική, ήχους, μυρωδιές και γεύσεις, βιβλία και τις δικές μας μπερδεμένες ιστορίες. Και κάθε μα κάθε φορά γεννάμε κάτι διαφορετικό και καινούριο.

Αυτό το κείμενο λοιπόν, είναι για το φθινόπωρο και τις ιστορίες. Στο link παρακάτω θα βρείτε ερεθίσματα για φθινοπωρινές ιστορίες που μυρίζουν βρεγμένο χώμα και φύλλα. Μπορείτε να τις συνδυάσετε και με τη γέφυρα επικοινωνίας.


(το link οδηγεί στο Teachers Pay Teachers)


Και καλό σας μήνα!

(Top image CC0 Public Domain)

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com